Tips



အင်ဂျင် ကွန်ပရတ်ရှင်းဖိအား မလုံရင် ဘာဖြစ်မလဲ (Engine Compression Testing)

အင်ဂျင် ကွန်ပရတ်ရှင်းဖိအား မလုံရင် ဘာဖြစ်မလဲ (Engine Compression Testing) google

ကားအင်ဂျင်တစ်လုံး အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ အင်ဂျင်လုံရပါတယ်။ အင်ဂျင်လုံတယ်ဆိုတာ အင်ဂျင်ကွန်ပရတ်ရင်း (Compression) ကောင်းတဲ့ အခြေအနေကို ပြောတာပါ။

 

Compression ကျနေတဲ့ အင်ဂျင်တစ်လုံးဟာ လည်ပတ်မု မတည်ငြိမ်တော့ဘူး။ အင်ဂျင်ပါဝါကျလာပြီး ဆွဲအားမကောင်းတော့ဘဲ ဆီပိုကုန်ပါတယ်။ အင်ဂျင်ရဲ့ Fuel Efficiency ကျဆင်းလာပါတယ်။ အင်ဂျင် Performance လည်းကျပါတယ်။ အင်ဂျင်၀ိုင် ပိုစားမယ်။ မီးခိုးထွက်မယ်။

 

ဓာတ်ဆီအင်ဂျင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒီဇယ်အင်ဂျင်ပဲဖြစ်ဖြစ် အင်ဂျင် Compression မန်နေဖို့ လိုပါတယ်။ ဓာတ်ဆီအင်ဂျင်တစ်လုံးမာ အင်ဂျင် Compression 100 psi (Pound Per Square Inch) အနည်းဆုံးလိုအပ်ပါတယ်။ အင်ဂျင်ဒီဇိုင်းအရွယ်အစားနဲ့ ထုတ်လုပ် သူရဲ့ပုံစံကိုလိုက်ပြီး ကွန်ပရတ်ရင်းဖိအား Pressure 140 psi ကနေ 220 psi လောက်အထိ အမျိုးမျိုးရိတတ် ပါတယ်။ ဒီဇယ်အင်ဂျင်ဆိုလျင် Compression Ratio ပိုမြင့်တာကြောင့် Pressure ပိုများပါတယ်။ Compression Pressure 350 psi နဲ့ အထက်မာပဲရိပါတယ်။

 

Four Stroke အင်ဂျင်အမျိုးအစားမာ (Valves) ဗားအဖွင့်အပိတ်တိုင်မင် (Timing) ကိုကမ်ရပ် (Camshaft) က ဆောင်ရွက် ပေးပါသည်။ Intake Stroke မာ အင်ဂျင်ဆလင်ဒါထဲကို လေနဲ့ ဓာတ်ဆီအရောအနောတွေက ဗားပွင့်နေတာကြောင့် ၀င်လာပါတယ်။ Intake Stroke မ Inlet Valve က ပွင့်နေပြီး Compression Stroke စပြီး မကြာခင်မာ ဗားပြန်ပိတ် သွားပါတယ်။ ဆလင်ဒါထဲ ၀င်လာတဲ့လေနဲ့ လောင်စာအရောအနောကို ပစ္စတင်က ဖိသိပ်ပြီး တွန်းတင်လိုက်တာကြောင့် ထုလည်သေးသွားပါတယ်။ ဓာတ်ငွေ့တစ်ခုကို ထုထည်သေးအောင် ဖိသိပ်လိုက်လျင် ဖိအား Pressure တက်လာပါတယ်။ အပူချိန်လည်း မြင့်တက်သွားပါတယ်။ Compression Stroke ဆုံးခါနီးအချိန်မာ မီးပလပ်က မီးပွားပွင့်သွားတာနဲ့ ပေါက်ကွဲမုဖြစ်ပြီး ပစ္စတင်ကို တွန်းကန်ချလိုက်ပါတယ်။

 

ဒီလိုမျိုး အင်ဂျင်အတွင်းမာ ပေါက်ကွဲပြီး ပစ္စတင်ကို တွန်းလိုက်တဲ့အားကြောင့် ကရိုင်းရပ်ကို လည်စေပါတယ်။ လည်အားကို ဖလိုင်း၀ီး (Fly Wheel) က အားထိန်းထားပြီး ဆလင်ဒါများကို Firing Order တိုင်မင်အတိုင်း တစ်လုံးပြီး တစ်လုံး ပေါက်ကွဲ လည်ပတ်စေပါတယ်။ ဆလင်ဒါအတွင်းမာ မီးလောင်ပေါက်ကွဲမု ဖြစ်စဉ်အကောင်းဆုံးဖြစ်ဖို့ အင်ဂျင် Compression ကောင်း ရပါတယ်။ အင်ဂျင်၀ိုင်စား၊ ဆီစားပြီးကျနေတဲ့ အင်ဂျင်တစ်လုံးမာ ကွန်ပရတ်ရင်းကျနေတတ်ပါတယ်။

 

အင်ဂျင်တစ်လုံးမာ ဆလင်ဒါလေးလုံး ရိတယ်ဆိုပါစို့။ အသုံးပြုသက်တမ်း ကြာလာလျင် Compression ဖိအားက ဆလင်ဒါ တစ်လုံးနဲ့တစ်လုံး မတူညီနိုင်တော့ပါဘူး။ ဆလင်ဒါတစ်လုံးချင်းစီရဲ့ ဖိအား ကွာခြားနေတာ (၁၅) ရာခိုင်နုန်းထက် မပိုသင့်ဘူး။ ဒါကို စစ်ဆေးဖို့ အင်ဂျင် Compression Test လုပ်ဖို့ လိုလာပါတယ်။ အင်ဂျင်ကျူးနင်း (Tune-up) လုပ်ရတဲ့အချက်တွေထဲမာ အင်ဂျင် Compression စစ်ဆေးတာလည်း အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုပါပဲ။ Compression Test လုပ်ကြည့်မ အင်ဂျင်ရဲ့ အခြေအနေကို အကြမ်းအားဖြင့် သိနိုင်မယ်။ ယာဉ်ပိုင်ရင်လက်စွဲစာအုပ် (Owner’s Manual) ထဲမာအင်ဂျင် Tune-up လုပ်သင့်တဲ့ ကာလအပိုင်းအခြား (Intervals) ကို ဖော်ပြထားလေ့ရိပါတယ်။

 

ကားအင်ဂျင်တစ်လုံး ဘာကြောင့် Compression ကျတာလဲ။ အင်ဂျင်လုံတယ်ဆိုတာ ဘာလဲ။ အင်ဂျင်ကျရင် ဘာဖြစ်နိုင် သလဲ။ အင်ဂျင်တစ်လုံး Compression ပုံမန်ရိပြီး စွမ်းဆောင်ရည် ကောင်းကောင်းနဲ့ ပုံမန်လည်ပတ်နေတဲ့ အင်ဂျင်။ မီးခိုးမလိုက်တဲ့ အင်ဂျင်၊ ဆီစားမများတဲ့ အင်ဂျင်ကို အင်ဂျင်လုံတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အင်ဂျင်လုံတယ်ဆိုတာ Compression ကောင်းတဲ့ အခြေအနေပါပဲ။ ဗားတွေ လုံရတယ်။ ဂတ်စ်ကတ် လုံရတယ်။ ပစ္စတင်် Ring ကွင်းနဲ့ ဆလင်ဒါစလစ် လုံရတယ်။ အင်ဂျင် Compression Stroke မာထုတ်လုပ်သူသတ်မတ်ထားတဲ့ Compression Pressure ရိရပါတယ်။

 

အင်ဂျင်အသုံးပြုတဲ့ သက်တမ်းကြာလာလျင် Piston Rings ကွင်းတွေစားပြီး ဆလင်ဒါနံရံတွေ စားလာပါတယ်။ Ring ကွင်းနဲ့ စလစ်ကြားမာ ကွာဟချက်များလာရင် လေမလုံနိုင်တော့ပါဘူး။ နောက်ပြီး အင်ဂျင် Head ထဲမာရိတဲ့ Intake Valve တွေနဲ့ Exhaust Valves တွေပါ။ ဗားဆီး၊ ဗားဂိုက်တွေ စားပြီး ချောင်မယ်။ ဗားအထိုင် မျက်နာပြင်တွေ ပွန်းစားပြီး လေမလုံတော့ရင် အင်ဂျင် Compression ကျပါတယ်။ နောက်ပြီး အင်ဂျင်ဘလောက်နဲ့ အင်ဂျင် Head ကြားမာ Seal ဖြစ်စေဖို့ ရိနေတဲ့အရာက ဂတ်စ်ကတ် (Gasket) ပါ။ ဂတ်စ်ကတ်မလုံရင်လည်း အင်ဂျင် Compression ကျနိုင်ပါတယ်။

 

နောက်တစ်ချက်က ဗားတွေကို အဖွင့်အပိတ်လုပ်ပေးတဲ့ ကမ်ရပ် (Camshaft) တိုင်မင်နဲ့ ဗားရော့ကာအမ်းတွေပါပဲ။ ဗားအဆုံးအထိ မပွင့်တာ၊ ဗားထောက်နေတာ၊ ဗားကောက်နေတာတွေကြောင့်လည်း အင်ဂျင် Compression ကျနိုင်ပါ တယ်။ Air Cleaner လေစစ်ပိတ်နေလို့ အင်ဂျင်အသက်ရူကျပ်နေရင်လည်း အင်ဂျင် Compression ကျနိုင်ပါတယ်။ Spark Plug အထိုင်ဝါ ရာမကောင်းလို့ အရစ်တင်းကျပ်တာ လျော့နေလို့လည်း အင်ဂျင် Compression ကျနိုင်ပါသေးတယ်။

 

အင်ဂျင် Compression Pressure ဖိအား ဘယ်လောက်ကျနေပြီလဲ။ ဘာတွေ ခြားနားနေသလဲ။ ဘာတွေ ထူးခြားနေသလဲ။ Compression ဖိအားက မကျဘဲနဲ့ ပိုပြီးများနေသလား။ ဆလင်ဒါလေးလုံး (သို့မဟုတ်) ခြောက်လုံးမာ ဘယ်အလုံးက Pressure လုံး၀ကျနေတာလဲ။ ဒါတွေကိုသိဖို့ ဆလင်ဒါတစ်လုံးချင်းကို Compression Test လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အင်ဂျင် Compression စစ်ဆေးကြည့်မ အင်ဂျင်ချွတ်ယွင်းချက် ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေကို သိနိုင်ပါတယ်။

 

ကားအင်ဂျင်မာရိတဲ့ တချို့ဆလင်ဒါတွေ Compression ကျနေပြီး ဆလင်ဒါတစ်လုံးကတော့ ထူးထူးခြားခြား Compression ဖိအား အလွန်မြင့်တက်နေတယ်ဆိုရင် တစ်ခုခုမားနေလို့ပါ။ အင်ဂျင် Combustion Chamber ထဲမာ ကာဗွန်ချိုးတွေ အများကြီး ကပ်နေတာကြောင့် Compression ဖိအား မြင့်တက်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကာဗွန်ချိုးဘာကြောင့် တက်လာလဲ။ ပလပ်မီးအား မကောင်းတာလည်းပါတယ်။ သုံးတဲ့ဓာတ်ဆီက အရည်အသွေးညံ့တာလည်းပါတယ်။ အပြည့်အဝ မီးလောင်တာမျိုး မဖြစ်ပေါ်တော့ ကာဗွန်တွေ ချိုးကပ်တာ တဖြည်းဖြည်းများလာတယ်။ ဒီလိုဖြစ်တာ အင်ဂျင်အတွက် မကောင်းတဲ့လက္ခဏာပါ။ Compression ဖိအားဆိုတာ များတိုင်းလည်း မကောင်းဘူး။ နည်းနေရင်လည်း မကောင်းဘူး။ ရိသင့်တဲ့ ဖိအားလောက်ပဲပုံမန်ရိနေသင့်တယ်။

 

Compression ဖိအားကျတာကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်က အင်ဂျင်မီးခေါက်သံ (Detonation) ဖြစ်မယ်။ Preignitionလို့ခေါ်တဲ့ ပလပ်က မီးပွားမပွင့်ခင်ကတည်းက ကြိုတင်ပြီး ပေါက်ကွဲ မီးလောင်တာမျိုး ဖြစ်ပြီး အင်ဂျင်အတွင်း အပူချိန် မြင့်တက်လာမယ်။ အင်ဂျင်လည်ပတ်မု ပုံမန်မဟုတ်တော့ဘဲ တုန်ခါ ကြမ်းတမ်းနေမယ်။ အင်ဂျင်ပါဝါ ကျဆင်းမယ်။ မီးခေါက်သံထွက်တာ၊ အင်ဂျင်အပူလွန်ကဲတာတွေဖြစ်ရင် အင်ဂျင်အတွင်းပိုင်းပစ္စည်းတွေ ပျက်စီးထိခိုက်သွားနိုင်တယ်။

 

အင်ဂျင် Compression မြင့်တက်လွန်းနေတဲ့ ဆလင်ဒါထိပ်က မီးလောင်ပေါက်ကွဲခန်းထဲမာရိတဲ့ ကာဗွန်ချိုးတွေ အရည်ပျော်သွားအောင် Decarbonizing ဓာတုဆေးရည် Chemical တွေသုံးပြီး ကုစားရပါတယ်။ ဓာတုဆေးရည်နဲ့မရနိုင်ရင် အင်ဂျင် Head ဖွင့်ပြီး Head Servicing လုပ်ပေးဖို့လိုပါတယ်။ အင်ဂျင် Compression Test ဘယ်လို စစ်ဆေးမလဲ။ Compression Gauge တစ်စုံလိုပါတယ်။ အင်ဂျင်အေးနေရင် စစ်ဆေးမု မမန်နိုင်ပါဘူး။ အင်ဂျင်ပူနေတဲ့ အခြေအနေမာ ရိရပါတယ်။ အင်ဂျင်၀ိုင်ချောဆီလည်း ပူနေပြီး အင်ဂျင်အတွင်းပိုင်းမာ လည်ပတ်နေတဲ့ အခြေအနေမျိုးဖြစ်ရမယ်။ အင်ဂျင် Compression Test လုပ်နေစဉ် ဆလင်ဒါတစ်လုံးချင်းကို ဖိအား Pressure ဘယ်လောက်ရိသလဲဆိုတာ တိုင်းတာကြည့်ပြီး နိုင်းယဉ်စစ်ဆေးတာပါ။

 

အင်ဂျင်ဆလင်ဒါတိုင်းမာရိတဲ့ Plug များကို Plug Spanner နဲ့ ချွတ်ပါ။ Spark Plug တပ်ဆင်တဲ့ အပေါက်မာပဲ Compression Gauge ကို တပ်ဆင်ပြီး အင်ဂျင် ကရိုင်းရပ်ကို လည့်ပေးရပါတယ်။

 

ဓာတ်ဆီအင်ဂျင်ဖြစ်တာကြောင့် မီးအန္တရာယ်ကင်းအောင် ဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါတယ်။ အင်ဂျင်မီးပေးစနစ်က မီးပွားမထွက်အောင် Ignition Fuse ကို ဖြုတ်ထားပါ။ Ingition Control Module ကို ဝါယာ အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ထားပါ။

 

- Fuel System အလုပ်မလုပ်နိုင်အောင် ဓာတ်ဆီပန့် (Fuel Pump) ဖျူးစ်ကို ဖြုတ်ထားပါ။

- သရော်တယ် တံခါးကို အဆုံးဖွင့်ထားပါ။

- ကားသော့ဖွင့်ပြီး စက်နိုးမော်တာဆွဲ၍ အင်ဂျင်ကို ဆယ်ပတ်ခန့် လည်အောင် လည့်ပေးပါ။

- ဆလင်ဒါတစ်လုံးချင်းစီ၏ ဖိအားပမာဏကို မတ်သားထားပါ။ဆလင်ဒါ တစ်လုံးချင်းစီ၏ Compression ဖိအား ကွာခြားမုသည် (၁၀)ရာခိုင်နုန်းထက် မပို့သင့်ပါ။

- Compression ဖိအားသည် အနည်းဆုံး 100 psi ရိရပါမည်။ ထိုပမာဏထက် နည်းနေပါ အင်ဂျင် မလုံတော့ပါ။

 

တစ်ခါတစ်ရံ Compression ဖိအားလုံး၀မပြသော အခြေအနေမျိုးနင့် ကြုံရတတ်သည်။ အင်ဂျင် Compression လုံး၀ကျင်ဆင်းနေသော အကြောင်းရင်းများမာ -

- ပစ္စတင်ပျက်စီးနေခြင်း

- ဗားမလုံခြင်း၊ ဗားကောက်နေခြင်း၊ ဗားထောက်နေခြင်း

- ဗားစပရိန် ကျိုးနေခြင်း

- ပစ္စတင် Ring ကွင်းကျိုးနေခြင်း

- ဂတ်စ်ကတ်မလုံခြင်း၊ ပြတ်နေခြင်း

- အင်ဂျင် Head Bolt ချောင်နေခြင်း

- ကမ်ရပ် (Camshaft) ပွန်းစားမုများလွန်၍ ဗားမပွင့်နိုင်ခြင်း

- ဗား Seat အထိုင်လုံး၀မလုံတော့ခြင်း

 

အင်ဂျင်တစ်လုံး Compression ကျခြင်း၊ မမန်ခြင်း Compressor Pressure မြင့်တက်နေခြင်းများသည် ချွတ်ယွင်း အားနည်းချက်ရိသော အခြေအနေများ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေမျိုးမာ အင်ဂျင်တစ်လုံးရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်များ မမန်တော့ဘဲ အင်ဂျင်ပါဝါစွမ်းအားများသည် ကျဆင်းနေပါမည်။ Compression Test လုပ်ကြည့်မသာ ချွတ်ယွင်း အားနည်းချက်များကို သိနိုင်ပြီး လိုအပ်တာတွေကို ပြုပြင်ပေးနိုင်မာ ဖြစ်ပါတယ်။

 

Credit; ဆရာမာစတာ(စက်မု)

 

Zawgyi

 

အင္ဂ်င္ ကြန္ပရတ္ရွင္းဖိအား မလုံရင္ ဘာျဖစ္မလဲ (Engine Compression Testing)

 

ကားအင္ဂ်င္တစ္လုံး အေကာင္းဆုံး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အင္ဂ်င္လုံရပါတယ္။ အင္ဂ်င္လုံတယ္ဆိုတာ အင္ဂ်င္ကြန္ပရတ္ရွင္း (Compression) ေကာင္းတဲ့ အေျခအေနကို ေျပာတာပါ။ Compression က်ေနတဲ့ အင္ဂ်င္တစ္လုံးဟာ လည္ပတ္မႈ မတည္ၿငိမ္ေတာ့ဘူး။ အင္ဂ်င္ပါဝါက်လာၿပီး ဆြဲအားမေကာင္းေတာ့ဘဲ ဆီပိုကုန္ပါတယ္။ အင္ဂ်င္ရဲ႕ Fuel Efficiency က်ဆင္းလာပါတယ္။ အင္ဂ်င္ Performance လည္းက်ပါတယ္။ အင္ဂ်င္၀ိုင္ ပိုစားမယ္။ မီးခိုးထြက္မယ္။

 

ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္ပဲျဖစ္ျဖစ္ အင္ဂ်င္ Compression မွန္ေနဖို႔ လိုပါတယ္။ ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္တစ္လုံးမွာ အင္ဂ်င္ Compression 100 psi (Pound Per Square Inch) အနည္းဆုံးလိုအပ္ပါတယ္။ အင္ဂ်င္ဒီဇိုင္းအ႐ြယ္အစားနဲ႔ ထုတ္လုပ္ သူရဲ႕ပုံစံကိုလိုက္ၿပီး ကြန္ပရတ္ရွင္းဖိအား Pressure 140 psi ကေန 220 psi ေလာက္အထိ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတတ္ ပါတယ္။ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္ဆိုလွ်င္ Compression Ratio ပိုျမင့္တာေၾကာင့္ Pressure ပိုမ်ားပါတယ္။ Compression Pressure 350 psi နဲ႔ အထက္မွာပဲရွိပါတယ္။

 

Four Stroke အင္ဂ်င္အမ်ိဳးအစားမွာ (Valves) ဗားအဖြင့္အပိတ္တိုင္မင္ (Timing) ကိုကမ္ရွပ္ (Camshaft) က ေဆာင္႐ြက္ ေပးပါသည္။ Intake Stroke မွာ အင္ဂ်င္ဆလင္ဒါထဲကို ေလနဲ႔ ဓာတ္ဆီအေရာအေႏွာေတြက ဗားပြင့္ေနတာေၾကာင့္ ၀င္လာပါတယ္။ Intake Stroke မွ Inlet Valve က ပြင့္ေနၿပီး Compression Stroke စၿပီး မၾကာခင္မွာ ဗားျပန္ပိတ္ သြားပါတယ္။ ဆလင္ဒါထဲ ၀င္လာတဲ့ေလနဲ႔ ေလာင္စာအေရာအေႏွာကို ပစၥတင္က ဖိသိပ္ၿပီး တြန္းတင္လိုက္တာေၾကာင့္ ထုလည္ေသးသြားပါတယ္။ ဓာတ္ေငြ႕တစ္ခုကို ထုထည္ေသးေအာင္ ဖိသိပ္လိုက္လွ်င္ ဖိအား Pressure တက္လာပါတယ္။ အပူခ်ိန္လည္း ျမင့္တက္သြားပါတယ္။ Compression Stroke ဆုံးခါနီးအခ်ိန္မွာ မီးပလပ္က မီးပြားပြင့္သြားတာနဲ႔ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ၿပီး ပစၥတင္ကို တြန္းကန္ခ်လိုက္ပါတယ္။

 

ဒီလိုမ်ိဳး အင္ဂ်င္အတြင္းမွာ ေပါက္ကြဲၿပီး ပစၥတင္ကို တြန္းလိုက္တဲ့အားေၾကာင့္ က႐ိုင္းရွပ္ကို လည္ေစပါတယ္။ လည္အားကို ဖလိုင္း၀ွီး (Fly Wheel) က အားထိန္းထားၿပီး ဆလင္ဒါမ်ားကို Firing Order တိုင္မင္အတိုင္း တစ္လုံးၿပီး တစ္လုံး ေပါက္ကြဲ လည္ပတ္ေစပါတယ္။ ဆလင္ဒါအတြင္းမွာ မီးေလာင္ေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္စဥ္အေကာင္းဆုံးျဖစ္ဖို႔ အင္ဂ်င္ Compression ေကာင္း ရပါတယ္။ အင္ဂ်င္၀ိုင္စား၊ ဆီစားၿပီးက်ေနတဲ့ အင္ဂ်င္တစ္လုံးမွာ ကြန္ပရတ္ရွင္းက်ေနတတ္ပါတယ္။

 

အင္ဂ်င္တစ္လုံးမွာ ဆလင္ဒါေလးလုံး ရွိတယ္ဆိုပါစို႔။ အသုံးျပဳသက္တမ္း ၾကာလာလွ်င္ Compression ဖိအားက ဆလင္ဒါ တစ္လုံးနဲ႔တစ္လုံး မတူညီႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဆလင္ဒါတစ္လုံးခ်င္းစီရဲ႕ ဖိအား ကြာျခားေနတာ (၁၅) ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ မပိုသင့္ဘူး။ ဒါကို စစ္ေဆးဖို႔ အင္ဂ်င္ Compression Test လုပ္ဖို႔ လိုလာပါတယ္။ အင္ဂ်င္က်ဴးနင္း (Tune-up) လုပ္ရတဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာ အင္ဂ်င္ Compression စစ္ေဆးတာလည္း အေရးႀကီးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ခုပါပဲ။ Compression Test လုပ္ၾကည့္မွ အင္ဂ်င္ရဲ႕ အေျခအေနကို အၾကမ္းအားျဖင့္ သိႏိုင္မယ္။ ယာဥ္ပိုင္ရွင္လက္စြဲစာအုပ္ (Owner’s Manual) ထဲမွာအင္ဂ်င္ Tune-up လုပ္သင့္တဲ့ ကာလအပိုင္းအျခား (Intervals) ကို ေဖာ္ျပထားေလ့ရွိပါတယ္။

 

ကားအင္ဂ်င္တစ္လုံး ဘာေၾကာင့္ Compression က်တာလဲ။ အင္ဂ်င္လုံတယ္ဆိုတာ ဘာလဲ။ အင္ဂ်င္က်ရင္ ဘာျဖစ္ႏိုင္ သလဲ။ အင္ဂ်င္တစ္လုံး Compression ပုံမွန္ရွိၿပီး စြမ္းေဆာင္ရည္ ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ပုံမွန္လည္ပတ္ေနတဲ့ အင္ဂ်င္။ မီးခိုးမလိုက္တဲ့ အင္ဂ်င္၊ ဆီစားမမ်ားတဲ့ အင္ဂ်င္ကို အင္ဂ်င္လုံတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ အင္ဂ်င္လုံတယ္ဆိုတာ Compression ေကာင္းတဲ့ အေျခအေနပါပဲ။ ဗားေတြ လုံရတယ္။ ဂတ္စ္ကတ္ လုံရတယ္။ ပစၥတင္္ Ring ကြင္းနဲ႔ ဆလင္ဒါစလစ္ လုံရတယ္။ အင္ဂ်င္ Compression Stroke မွာထုတ္လုပ္သူသတ္မွတ္ထားတဲ့ Compression Pressure ရွိရပါတယ္။

 

အင္ဂ်င္အသုံးျပဳတဲ့ သက္တမ္းၾကာလာလွ်င္ Piston Rings ကြင္းေတြစားၿပီး ဆလင္ဒါနံရံေတြ စားလာပါတယ္။ Ring ကြင္းနဲ႔ စလစ္ၾကားမွာ ကြာဟခ်က္မ်ားလာရင္ ေလမလုံႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး အင္ဂ်င္ Head ထဲမွာရွိတဲ့ Intake Valve ေတြနဲ႔ Exhaust Valves ေတြပါ။ ဗားဆီး၊ ဗားဂိုက္ေတြ စားၿပီး ေခ်ာင္မယ္။ ဗားအထိုင္ မ်က္ႏွာျပင္ေတြ ပြန္းစားၿပီး ေလမလုံေတာ့ရင္ အင္ဂ်င္ Compression က်ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အင္ဂ်င္ဘေလာက္နဲ႔ အင္ဂ်င္ Head ၾကားမွာ Seal ျဖစ္ေစဖို႔ ရွိေနတဲ့အရာက ဂတ္စ္ကတ္ (Gasket) ပါ။ ဂတ္စ္ကတ္မလုံရင္လည္း အင္ဂ်င္ Compression က်ႏိုင္ပါတယ္။

 

ေနာက္တစ္ခ်က္က ဗားေတြကို အဖြင့္အပိတ္လုပ္ေပးတဲ့ ကမ္ရွပ္ (Camshaft) တိုင္မင္နဲ႔ ဗားေရာ့ကာအမ္းေတြပါပဲ။ ဗားအဆုံးအထိ မပြင့္တာ၊ ဗားေထာက္ေနတာ၊ ဗားေကာက္ေနတာေတြေၾကာင့္လည္း အင္ဂ်င္ Compression က်ႏိုင္ပါ တယ္။ Air Cleaner ေလစစ္ပိတ္ေနလို႔ အင္ဂ်င္အသက္ရႉက်ပ္ေနရင္လည္း အင္ဂ်င္ Compression က်ႏိုင္ပါတယ္။ Spark Plug အထိုင္ဝါ ရွာမေကာင္းလို႔ အရစ္တင္းက်ပ္တာ ေလ်ာ့ေနလို႔လည္း အင္ဂ်င္ Compression က်ႏိုင္ပါေသးတယ္။

 

အင္ဂ်င္ Compression Pressure ဖိအား ဘယ္ေလာက္က်ေနၿပီလဲ။ ဘာေတြ ျခားနားေနသလဲ။ ဘာေတြ ထူးျခားေနသလဲ။ Compression ဖိအားက မက်ဘဲနဲ႔ ပိုၿပီးမ်ားေနသလား။ ဆလင္ဒါေလးလုံး (သို႔မဟုတ္) ေျခာက္လုံးမွာ ဘယ္အလုံးက Pressure လုံး၀က်ေနတာလဲ။ ဒါေတြကိုသိဖို႔ ဆလင္ဒါတစ္လုံးခ်င္းကို Compression Test လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အင္ဂ်င္ Compression စစ္ေဆးၾကည့္မွ အင္ဂ်င္ခြၽတ္ယြင္းခ်က္ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနကို သိႏိုင္ပါတယ္။

 

ကားအင္ဂ်င္မွာရွိတဲ့ တခ်ိဳ႕ဆလင္ဒါေတြ Compression က်ေနၿပီး ဆလင္ဒါတစ္လုံးကေတာ့ ထူးထူးျခားျခား Compression ဖိအား အလြန္ျမင့္တက္ေနတယ္ဆိုရင္ တစ္ခုခုမွားေနလို႔ပါ။ အင္ဂ်င္ Combustion Chamber ထဲမွာ ကာဗြန္ခ်ိဳးေတြ အမ်ားႀကီး ကပ္ေနတာေၾကာင့္ Compression ဖိအား ျမင့္တက္ေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကာဗြန္ခ်ိဳးဘာေၾကာင့္ တက္လာလဲ။ ပလပ္မီးအား မေကာင္းတာလည္းပါတယ္။ သုံးတဲ့ဓာတ္ဆီက အရည္အေသြးညံ့တာလည္းပါတယ္။ အျပည့္အဝ မီးေလာင္တာမ်ိဳး မျဖစ္ေပၚေတာ့ ကာဗြန္ေတြ ခ်ိဳးကပ္တာ တျဖည္းျဖည္းမ်ားလာတယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာ အင္ဂ်င္အတြက္ မေကာင္းတဲ့လကၡဏာပါ။ Compression ဖိအားဆိုတာ မ်ားတိုင္းလည္း မေကာင္းဘူး။ နည္းေနရင္လည္း မေကာင္းဘူး။ ရွိသင့္တဲ့ ဖိအားေလာက္ပဲပုံမွန္ရွိေနသင့္တယ္။

 

Compression ဖိအားက်တာေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္က အင္ဂ်င္မီးေခါက္သံ (Detonation) ျဖစ္မယ္။ Preignitionလို႔ေခၚတဲ့ ပလပ္က မီးပြားမပြင့္ခင္ကတည္းက ႀကိဳတင္ၿပီး ေပါက္ကြဲ မီးေလာင္တာမ်ိဳး ျဖစ္ၿပီး အင္ဂ်င္အတြင္း အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္လာမယ္။ အင္ဂ်င္လည္ပတ္မႈ ပုံမွန္မဟုတ္ေတာ့ဘဲ တုန္ခါ ၾကမ္းတမ္းေနမယ္။ အင္ဂ်င္ပါဝါ က်ဆင္းမယ္။ မီးေခါက္သံထြက္တာ၊ အင္ဂ်င္အပူလြန္ကဲတာေတြျဖစ္ရင္ အင္ဂ်င္အတြင္းပိုင္းပစၥည္းေတြ ပ်က္စီးထိခိုက္သြားႏိုင္တယ္။

 

အင္ဂ်င္ Compression ျမင့္တက္လြန္းေနတဲ့ ဆလင္ဒါထိပ္က မီးေလာင္ေပါက္ကြဲခန္းထဲမွာရွိတဲ့ ကာဗြန္ခ်ိဳးေတြ အရည္ေပ်ာ္သြားေအာင္ Decarbonizing ဓာတုေဆးရည္ Chemical ေတြသုံးၿပီး ကုစားရပါတယ္။ ဓာတုေဆးရည္နဲ႔မရႏိုင္ရင္ အင္ဂ်င္ Head ဖြင့္ၿပီး Head Servicing လုပ္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ အင္ဂ်င္ Compression Test ဘယ္လို စစ္ေဆးမလဲ။ Compression Gauge တစ္စုံလိုပါတယ္။ အင္ဂ်င္ေအးေနရင္ စစ္ေဆးမႈ မမွန္ႏိုင္ပါဘူး။ အင္ဂ်င္ပူေနတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိရပါတယ္။ အင္ဂ်င္၀ိုင္ေခ်ာဆီလည္း ပူေနၿပီး အင္ဂ်င္အတြင္းပိုင္းမွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္ရမယ္။ အင္ဂ်င္ Compression Test လုပ္ေနစဥ္ ဆလင္ဒါတစ္လုံးခ်င္းကို ဖိအား Pressure ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲဆိုတာ တိုင္းတာၾကည့္ၿပီး ႏႈိင္းယွဥ္စစ္ေဆးတာပါ။

 

အင္ဂ်င္ဆလင္ဒါတိုင္းမွာရွိတဲ့ Plug မ်ားကို Plug Spanner နဲ႔ ခြၽတ္ပါ။ Spark Plug တပ္ဆင္တဲ့ အေပါက္မွာပဲ Compression Gauge ကို တပ္ဆင္ၿပီး အင္ဂ်င္ က႐ိုင္းရွပ္ကို လွည့္ေပးရပါတယ္။

 

ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္ျဖစ္တာေၾကာင့္ မီးအႏၲရာယ္ကင္းေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အင္ဂ်င္မီးေပးစနစ္က မီးပြားမထြက္ေအာင္ Ignition Fuse ကို ျဖဳတ္ထားပါ။ Ingition Control Module ကို ဝါယာ အဆက္အသြယ္ ျဖတ္ေတာက္ထားပါ။

 

- Fuel System အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ဓာတ္ဆီပန႔္ (Fuel Pump) ဖ်ဴးစ္ကို ျဖဳတ္ထားပါ။

- သေရာ္တယ္ တံခါးကို အဆုံးဖြင့္ထားပါ။

- ကားေသာ့ဖြင့္ၿပီး စက္ႏႈိးေမာ္တာဆြဲ၍ အင္ဂ်င္ကို ဆယ္ပတ္ခန႔္ လည္ေအာင္ လွည့္ေပးပါ။

- ဆလင္ဒါတစ္လုံးခ်င္းစီ၏ ဖိအားပမာဏကို မွတ္သားထားပါ။ဆလင္ဒါ တစ္လုံးခ်င္းစီ၏ Compression ဖိအား ကြာျခားမႈသည္ (၁၀)ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ မပို႔သင့္ပါ။

- Compression ဖိအားသည္ အနည္းဆုံး 100 psi ရွိရပါမည္။ ထိုပမာဏထက္ နည္းေနပါ အင္ဂ်င္ မလုံေတာ့ပါ။

 

တစ္ခါတစ္ရံ Compression ဖိအားလုံး၀မျပေသာ အေျခအေနမ်ိဳးႏွင့္ ႀကဳံရတတ္သည္။ အင္ဂ်င္ Compression လုံး၀က်င္ဆင္းေနေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ -

- ပစၥတင္ပ်က္စီးေနျခင္း

- ဗားမလုံျခင္း၊ ဗားေကာက္ေနျခင္း၊ ဗားေထာက္ေနျခင္း

- ဗားစပရိန္ က်ိဳးေနျခင္း

- ပစၥတင္ Ring ကြင္းက်ိဳးေနျခင္း

- ဂတ္စ္ကတ္မလုံျခင္း၊ ျပတ္ေနျခင္း

- အင္ဂ်င္ Head Bolt ေခ်ာင္ေနျခင္း

- ကမ္ရွပ္ (Camshaft) ပြန္းစားမႈမ်ားလြန္၍ ဗားမပြင့္ႏိုင္ျခင္း

- ဗား Seat အထိုင္လုံး၀မလုံေတာ့ျခင္း

 

အင္ဂ်င္တစ္လုံး Compression က်ျခင္း၊ မမွန္ျခင္း Compressor Pressure ျမင့္တက္ေနျခင္းမ်ားသည္ ခြၽတ္ယြင္း အားနည္းခ်က္ရွိေသာ အေျခအေနမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနမ်ိဳးမွာ အင္ဂ်င္တစ္လုံးရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား မမွန္ေတာ့ဘဲ အင္ဂ်င္ပါဝါစြမ္းအားမ်ားသည္ က်ဆင္းေနပါမည္။ Compression Test လုပ္ၾကည့္မွသာ ခြၽတ္ယြင္း အားနည္းခ်က္မ်ားကို သိႏိုင္ၿပီး လိုအပ္တာေတြကို ျပဳျပင္ေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

 

Credit; ဆရာမာစတာ(စက္မႈ)

Read times
Rate this item
(1 Vote)