Tips



အင်ဂျင်ဗား ပျက်စီးနိုင်သော အကြောင်းရင်းများ

အင်ဂျင်ဗား ပျက်စီးနိုင်သော အကြောင်းရင်းများ google

ကားအင်ဂျင်တစ်လုံး လည်ပတ်လုပ်ရားနိုင်ရန်အတွက် အင်ဂျင်ဗားများ၏ အဖွင့်အပိတ် လုပ်ဆောင်မုသည် အရေးကြီးသော အချက်ဖြစ်သည်။

အင်ဂျင် Head အတွင်း၌ ဗားအတွဲများ (Valves Train) သည် ထုတ်လုပ်သည့် ဒီဇိုင်းအလိုက် အမျိုးမျိုးကွဲပြားသည်။ 4-stroke အင်ဂျင်တစ်လုံးတွင် Intake Valve နင့် Exhaust Valve များသည် တိကျမန်ကန်သော အချိန်အတိုင်း အလုပ်လုပ်ရသည်။ ဗားများသည် မြင့်မားသောအပူချိ်န်အတွင်း၌ လုပ်ရားရသဖြင့် ပျက်စီးနိုင်သည်။ အိတ်ဇောဗားများတွင် ပျက်စီးနိုင်သည်။ ကြီးမားသောဖိအား၊ မြင့်အားသောအပူချိန်၌ အလုပ် လုပ်နေရသော အင်ဂျင် ဗားများသည် တစ်မိနစ်အချိန်အတွင်း အကြိမ်ပေါင်း (၂၅ဝဝ) မ (၃ဝဝဝ) ကျော် အထိ ဗားအဖွင့်အပိတ်ကို ဆောင်ရွက် ပေးရသည်။

 

ဗားများပျက်စီးချွတ်ယွင်းလျင် အင်ဂျင်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ ကျဆင်းလာပြီး စွမ်းရည်ကျဆင်းမည်။ လောင်စာဆီစားနုန်း မြင့်မားလာမည်။ ဗားများပွန်းစားပြီး ဗားမျက်နာပြင် နုတ်ခမ်းနင့် ဗားအထိုင် (Valve Seal) တို့ လေမလုံတော့ဘဲ အင်ဂျင် ဖိသိပ်အား (Compression) ကျဆင်းလာမည်။ မြင့်မားလွန်းသော အပူချိန်ကြောင့် ဗားတံများ ရည်ထွက်လာပြီး ဗားမလုံခြင်း၊ ဗားထောက်နေခြင်းများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ဗားများ မီးလောင်ကျွမ်းခြင်း၊ ဗားတံ ကောက်သွားခြင်းနင့် ဗားတံကျိုးပဲ့ခြင်းများ ဖြစ်ပါက ပစ္စတင်များပါ ပျက်စီးပြီး နောက်ဆုံး အင်ဂျင်ချ၍ အကြီးစား ပြင်ရသော အခြေအနေများသို့ ဆိုက်ရောက် သွားနိုင်သည်။

 

ဗားများပျက်စီးချွတ်ယွင်းခြင်းသည် အင်ဂျင် တစ်လုံးအတွက် ကြီးမားသော ပြနာဖြစ်သည်။ ဗားများပျက်စီးရသော အခြေခံ အကြောင်းတရားများနင့် Valve Train များအလုပ်လုပ်ပုံကို ယာဉ်ပို်င်ရင်နင့် ယာဉ်မောင်းများသိရိထားလျင် အင်ဂျင် တစ်လုံးသက် တမ်းရည်ရန် ထိန်းသိမ်းရာ၌ အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။

 

အင်ဂျင်ဆလင်ဒါ တစ်လုံးရိ ပစ္စတင် အတက်အဆင်းနင့် ဗားများအဖွင့်အပိတ်သည် တိုင်မင် (Timing) ကိုက်ဖြစ်ရသည်။ အင်ဂျင်တစ်လုံးတွင် intake Valve နင့် Exhaust Valve ဟူ၍ (၂) မျိုးရိသည်။ အင်ဂျင် ဒီဇိုင်းပေါ် မူတည်၍ ဆလင်ဒါ တစ်လုံးတွင် ဗား (၂) ချောင်း၊ (၃) ချောင်း၊ (၄) ချောင်းစသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးရိသည်။ ဗားများ၏ တိုက်မင်ကိုက် အဖွင့်အပိတ် ကို Valve Train က ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ Valve Train တွင် Cam Shaft တစ်ချောင်း (သို့မဟုတ်) နစ်ချောင်းရိသည်။ ကမ်ရပ်တွင်ရိသော ကမ်ဘုများကြောင့် ဗားများပွင့်သွားပြီး ဗားစပရိန်၏ တွန်းအားကြောင့် ဗားများပြန်ပိတ်သည်။

 

ကမ်ရပ်ကို ကရိုင်းရပ်၊ ဝင်ရိုး နင့် ချိတ်ဆက်ထား၍ လည်ပတ်စေသည်။ အင်ဂျင်ကရိုင်း (၂) ပတ်လည်မ ကမ်ရပ် တစ်ပတ် လည်သည်။ ကမ်ရပ် လည်ပတ်စေရန် တိုင်မင် Belt ကြိုး၊ ချိန်းကြိုး နင့် ဂီယာသွား (၃) မျိုးထဲမ တစ်နည်းနည်းကို အသုံးပြုသည်။ ယနေ့ခေတ်ပေါ်ကားများတွင် Timing Belt ကြိုးနင့် ချိန်းကြိုးကို အသုံးများသည်။ ချိန်းကြိုးဖြစ်စေ၊ Belt ကြိုးဖြစ်စေအင်ဂျင်လည် ပတ် နေစဉ် ပြတ်ထွက်သွားပါက ဗားနင့် ပစ္စတင် ထောက်မိပြီး ဗားတံကောက်သွားခြင်း၊ ကမ်ရပ် ကျိုးခြင်း၊ Rocker မောင်းတံကျိုးခြင်းများ ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် Timing Belt ကြိုးများကို သတ်မတ်ကီလိုမီတာ သုံးပြီး အချိန်မန် လဲလယ်ပေးသင့်သည်။

 

ဗားများ၏ အဓိကတာဝန်မာပစ္စတင် အတက်အဆင်း (၄) ကြိမ်လုပ်တိုင်း ဗားများကို အချိန်ကိုက် အဖွင့် အပိတ် တိကျ မန်ကန်စွာ လုပ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အဝင်/အထွက် ဗားနစ်မျိုးလုံးသည် လေလုံနေရမည် ဖြစ်ပြီး အင်ဂျင်ဖိအားကို ပံ့ပိုးပေးရမည်။ မြင့်မားသော အပူချိန်တွင် အလုပ်လုပ်နေရသော ဗားတံသည် အပူချိန်ကြောင့် ရည်ထွက်လာပြီး ဗားလေလုံမုကို ပျက်ပြားစေသည်။ ဗားတံရည်ထွက်ပြီးမထောက်မိစေရန် ဗားကြားလွတ် အကွာအဝေးကို ချိန်ညိပေးရသည်။

 

အင်ဂျင် Head အတွင်း၌ ဗားများ အတက်အဆင်း လုပ်ရားမု ချော့မွေ့စေရန် အင်ဂျင်ဝို်င်ချောဆီပို့ စနစ်မ အင်ဂျင်ဝိုင် များသည် ကမ်ရပ်နင့် ဗားအထိ ရောက်သည်။ ဗားတံနင့် ဗားဂိုက် (Vlve Guide) ကြားမ အင်ဂျင်ဝိုင် ချောဆီများ ယိုစိမ့်၍ ဗားတံမတစ်ဆင့် အင်ဂျင် ဆလင်ဒါအတွင်းသို့ ရောက်မသွားစေရန် ဗားဆီးလ်ကကာကွယ်ပေးသည်။

 

ဗားတံနင့် Cam Shaft တို့ကြားတွင် ‘ဟ နေသောအကွာအဝေးကို ဗားကြားလွတ်တန်ဖိုး Valve Clearance ဟုခေါ်သည်။ ဗားတိုက်ပစ်ကလီးယားရင့်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ဗားနစ်မျိုးစလုံး ပိတ်နေစဉ် (အင်ဂျင် Compression Stroke) တွင် ဗားတံနင့် Rocker Arm ကြားတွင် လွတ်နေသော အကွာအဝေးကို ထားရိပေးရသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဗားကြားလွတ် တန်ဖိုးထားရသနည်း။ အင်ဂျင်မီးလောင်ပေါက်ကွဲ၍ ပူလာသောအခါ အင်ဂျင်ဘလောက်၊ အင်ဂျင် Head, ဗားတိုင်နင့် Push Road (ပုလွေရိုးထိုးတံ) သည် အပုကြောင့် သတ္တုကျယ် ပြန့်ခြင်းဖြစ်ပေါ်သည်။

 

သာမန်အေးနေသောအခြေအနေတွင် ဗားများပိတ်နေသော်လည်း အင်ဂျင်ပူလာသောအခါ သတ္တုများ ပွလာ၍ Push Rood နင့် Rocker Arm တို့သည် ဗားကို အနည်းငယ်ပွင့်နေစေရန် တွန်းထားသလို ဖြစ်နေသည်။ ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကို ဗားထောက်သည်ဟုခေါ်သည်။ ဗားထောက်နေပါက ဗားများလေမလုံတော့ဘဲ အင်ဂျင်၏ စွမ်းရည်ကိုပါ ကျဆင်းစေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဗားထောက်ခြင်းမဖြစ်စေရန် ဗားကြားလွတ်တန်ဖိုး (Valve Clearance) ကို ချိန်ညိပေးရသည်။ ဗားကြားလွတ် တန်ဖိုးက ိုဖီလာဂိတ်ဖြင့်တိုင်းသည်။ ထုတ်လုပ်သူညွန်ကြားထားသော ကြားလွတ်တန်ဖိုးကို ချိန်ညိပေးရသည်။

 

ဗားကြားလွတ်တန်ဖိုး (ဗားကလီးယားရင့်) မလုံလောက်ပါက ဗားထောက်နေပြီး ဖိအားနင့် မီးလောင် အပူချိန်များ ဗားကြားထဲမ ယိုစိမ့်ပြီး ဗားကို အပူလွန်ကဲလွန်ကဲ လောင်ကျွမ်းစေနိုင်သည်။ ဗားကြားလွတ်တန်ဖိုး ချိန်ညိရန် အင်ဂျင် အေးနေသောအချိန်တွင် ပြုလုပ်ရသည်။ အချို့သော အင်ဂျင်များတွင် ဗားကြားလွတ် တန်ဖိုးချိန်ညိရန် Adjusting Shim ပြား အထူးအပါးကို ပြောင်းလဲပေးစေပေးခြင်းဖြင့် ဗားကြားလွတ် တန်ဖိုးက ိုညိပေးသည်။

 

အင်ဂျင် Overheat ဖြစ်၍ အပူလွန်ကဲလွန်းပါက ဗားများသည် အပူဒဏ်ကြောင့် ဗားတံ ကောက်သွားတတ်သည်။ ကောက်နေသောဗားများသည် ကပ်နေတတ်သည်။ ချောဆီအရောက်နည်းလျင်လည်း ဗားကပ်နေတတ်သည်။ ကပ်နေသော ဗားများကြောင့် ဗားစပရိန်နင့် ဗားရီတိန်နာများပျက်စီးစေသည်။

 

အင်ဂျင်ဝိုင်ချောဆီ အနယ်အနစ်များနင့် အင်ဂျင် မီးလောင်ပေါက်ကွဲမု မူမန်သော အခြေအနေများကြောင့် ဗားတံနင့် ဗား Head အောက်ပိုင်းခြေရင်းတွင် ကာဗွန်ချိုးများ ကပ်ငြိတွယ်ပြီး ဗားအဖွင့်အပိတ်ကို လေမလုံဖြစ်စေသည်။ ဗားထောက် နေခြင်းနင့် ဗားအထိုင်မကျခြင်းကြောင့် မီးလောင် အပူဓာတ်ငွေ့များ ရိုက်ခေတ်ရာမ ဗားများအပူလွန်ကဲပြီး လောင် ကျွမ်းခြင်းသည် ဗားများပျက်စီးနိုင်သော အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

 

ဗားများသည် အင်ဂျင် Head တွင် တပ်ဆင်နိုင်ရန် အထိုင်ချထားသဖြင့် အင်ဂျင်အအေးခံစနစ် ချွတ်ယွင်းအားနည်းပါက အင်ဂျင် Head မ အပူများ စွန့်ထုတ်မု အားနည်းပြီး အပူလွန်ကဲမည်။ အင်ဂျင်အပူလွန်ကဲ၍ ဗားများပျက်စီးနိုင်သည်။ ကောက်သွား နိုင်သည်။ အပူလွန်ကဲမုဖြစ်၍ အင်ဂျင် Head ဂတ်စ်ကတ်ပျက်ပါက အင်ဂျင် Head အတွင်းရိ ဗားများ၏ အခြေအနေကိုပါ စစ်ဆေးသင့်သည်။

 

ဗားကြားလွတ်တန်ဖိုးသည် ထုတ်လုပ်သူ ညွန်ကြားထားသည့်အတိုင်းသာ ရိသင့်သည်။ ကြားလွတ် တန်ဖိုးနည်းလွန်းလျင် ဗားထောက်ပြီး ဗားများ လေမလုံ ဖြစ်နိုင်သည်။ ကြားလွတ်တန်ဖိုး များလွန်းလျင်လည်း ဗားမျက်နာပြင်များ ပွန်းစားပြီး ပျက်စီးစေသည်။ ကြားလွတ်တန်ဖိုးများခြင်းကြောင့် ဗားအတိုင်ပေါ်သို့ ပြင်းထန်သော ထုရိုက်မုဒဏ် ကျရောက်သည်။ ထိုဒဏ်များကြောင့် ဗားတံထိပ်တွင် မိုပွင့်သဏ္႑န် ဖြစ်လာစေသည်။ ဗားကြားလွတ် တန်ဖိုးများခြင်း၏ နောက်ထပ် အပြစ် တစ်မျိုးမာ ဗားပွင့်ချိန်နောက်ပြီးဗားပိတ်ချိန်စောခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် အင်ဂျင်စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းစေသည်။ ထို့ အပြင် ဗားကြားလွတ်တန်ဖိုး များလွန်း၍ အင်ဂျင် ဆူညံသံများ ပို၍ ထွက်သည်။

 

အင်ဂျင်တွင်သုံးသော ချောဆီအင်ဂျင်ဝိုင် အရည်အသွေးညံ့ဖျင်းခြင်း၊ အင်ဂျင်ဝိုင် မန်မန်လဲလယ်မပေးနိုင်ခြင်း၊ ဓာတ်ဆီ အရည်အသွေး ည့ံလွန်းခြင်း၊ မီးလောင်ပေါက်ကွဲမုသည် ပြီးပြည့်စုံအောင် မလောင်ကျွမ်းဘဲ ကာဗွန်ချိုးများ ဗားတွင် အနည်ထို်င်ကပ်ငြိခြင်း၊ မီးပေးစနစ်မ မီးပွား(Spark) အားမကောင်းခြင်း၊ ပလပ်များ မကောင်းခြင်း၊ အင်ဂျင်အအေးခံစနစ် မကောင်း၍ အပူလွန်ကဲခြင်းစသောအကြောင်းတရားများသည် ဗားများ ချွတ်ယွင်းပျက်စီးစေသော အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ပါ သည်။

 

ဟိုက်ဒြောလစ် ဗားလစ်ဖတာ (ခေါ်) အော်တိုတိုက်ပစ်စနစ်သုံးသော အင်ဂျင်များတွင် ဗားကြားလွတ် တန်ဖိုးချိန်စရာမလို သော်လည်း ရိုးရိုးဗားစနစ်များတွင် မန်ကန်သော ကြားလွတ်တန်ဖိုး အမြဲရိနေစေရန် စစ်ဆေးချိန်ညိပေးရပါသည်။ အင်ဂျင် ဂတ်စ်ကတ် ပြတ်၍ အင်ဂျင် Head ဖွင့်ရတိုင်း ဗားများကို စစ်ဆေးသင့်သည်။ အင်ဂျင် အကြီးစား ပြန်လည်ပြုပြင်ရလျင် အင်ဂျင် Head ကို အင်ဂျင်ဟတ်သီးသန့် ပြုပြင်ပေးသော Service လုပ်ငန်းတွင် အပ်နံသင့်သည်။

 

ကားပစ္စည်းဈေးကွက်တွင် ထပ်မံဝယ်ယူရသော ဗားများသည် အော်ရီဂျင်နယ် ဗားများလောက် မကောင်းပါ။ ဗား အရည်အသွေး ညံ့လျင် အင်ဂျင်သက်တမ်း တာရည်မခံပါ။ ထိုကြောင့် အင်ဂျင် Head ပြုပြင်၍ ဗားအသစ်လဲရလျင် အရည်အသွေး စစ်မန်သော ဗားများကိုသာ သုံးစွဲသင့်ပါသည်။ အချို့ဗားများသည် ထုတ်လုပ်စဉ်ကတည်းက အရည်အသွေး အားနည်းချက် များရိ၍ ဗားကောက်ခြင်း၊ ဗားကျိုးခြင်း၊ ဗားနုတ်ခမ်းများ ပဲ့ထွက်ခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။ မူလအင်ဂျင်တွင် ပါရိသော ဗားများလောက် အရည်အသွေးမမီသော ဗားများသာ ဈေးကွက်တွင်ရိနေသဖြင့် ဗားများဝယ်ယူရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူ စက်ပြင်ဆရာ၏ အကြံပေးခြင်းကိုရယူသင့်သည်။

 

Zawgyi

 

အင္ဂ်င္ဗား ပ်က္စီးႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

 

ကားအင္ဂ်င္တစ္လုံး လည္ပတ္လႈပ္ရွားႏိုင္ရန္အတြက္ အင္ဂ်င္ဗားမ်ား၏ အဖြင့္အပိတ္ လုပ္ေဆာင္မႈသည္ အေရးႀကီးေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။ အင္ဂ်င္ Head အတြင္း၌ ဗားအတြဲမ်ား (Valves Train) သည္ ထုတ္လုပ္သည့္ ဒီဇိုင္းအလိုက္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားသည္။ 4-stroke အင္ဂ်င္တစ္လုံးတြင္ Intake Valve ႏွင့္ Exhaust Valve မ်ားသည္ တိက်မွန္ကန္ေသာ အခ်ိန္အတိုင္း အလုပ္လုပ္ရသည္။ ဗားမ်ားသည္ ျမင့္မားေသာအပူခ်ိ္န္အတြင္း၌ လႈပ္ရွားရသျဖင့္ ပ်က္စီးႏိုင္သည္။ အိတ္ေဇာဗားမ်ားတြင္ ပ်က္စီးႏိုင္သည္။ ႀကီးမားေသာဖိအား၊ ျမင့္အားေသာအပူခ်ိန္၌ အလုပ္ လုပ္ေနရေသာ အင္ဂ်င္ ဗားမ်ားသည္ တစ္မိနစ္အခ်ိန္အတြင္း အႀကိမ္ေပါင္း (၂၅ဝဝ) မွ (၃ဝဝဝ) ေက်ာ္ အထိ ဗားအဖြင့္အပိတ္ကို ေဆာင္႐ြက္ ေပးရသည္။

 

ဗားမ်ားပ်က္စီးခြၽတ္ယြင္းလွ်င္ အင္ဂ်င္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား က်ဆင္းလာၿပီး စြမ္းရည္က်ဆင္းမည္။ ေလာင္စာဆီစားႏႈန္း ျမင့္မားလာမည္။ ဗားမ်ားပြန္းစားၿပီး ဗားမ်က္ႏွာျပင္ ႏႈတ္ခမ္းႏွင့္ ဗားအထိုင္ (Valve Seal) တို႔ ေလမလုံေတာ့ဘဲ အင္ဂ်င္ ဖိသိပ္အား (Compression) က်ဆင္းလာမည္။ ျမင့္မားလြန္းေသာ အပူခ်ိန္ေၾကာင့္ ဗားတံမ်ား ရွည္ထြက္လာၿပီး ဗားမလုံျခင္း၊ ဗားေထာက္ေနျခင္းမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ ဗားမ်ား မီးေလာင္ကြၽမ္းျခင္း၊ ဗားတံ ေကာက္သြားျခင္းႏွင့္ ဗားတံက်ိဳးပဲ့ျခင္းမ်ား ျဖစ္ပါက ပစၥတင္မ်ားပါ ပ်က္စီးၿပီး ေနာက္ဆုံး အင္ဂ်င္ခ်၍ အႀကီးစား ျပင္ရေသာ အေျခအေနမ်ားသို႔ ဆိုက္ေရာက္ သြားႏိုင္သည္။

 

ဗားမ်ားပ်က္စီးခြၽတ္ယြင္းျခင္းသည္ အင္ဂ်င္ တစ္လုံးအတြက္ ႀကီးမားေသာ ျပႆနာျဖစ္သည္။ ဗားမ်ားပ်က္စီးရေသာ အေျခခံ အေၾကာင္းတရားမ်ားႏွင့္ Valve Train မ်ားအလုပ္လုပ္ပုံကို ယာဥ္ပို္င္ရွင္ႏွင့္ ယာဥ္ေမာင္းမ်ားသိရွိထားလွ်င္ အင္ဂ်င္ တစ္လုံးသက္ တမ္းရွည္ရန္ ထိန္းသိမ္းရာ၌ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္ပါသည္။

 

အင္ဂ်င္ဆလင္ဒါ တစ္လုံးရွိ ပစၥတင္ အတက္အဆင္းႏွင့္ ဗားမ်ားအဖြင့္အပိတ္သည္ တိုင္မင္ (Timing) ကိုက္ျဖစ္ရသည္။ အင္ဂ်င္တစ္လုံးတြင္ intake Valve ႏွင့္ Exhaust Valve ဟူ၍ (၂) မ်ိဳးရွိသည္။ အင္ဂ်င္ ဒီဇိုင္းေပၚ မူတည္၍ ဆလင္ဒါ တစ္လုံးတြင္ ဗား (၂) ေခ်ာင္း၊ (၃) ေခ်ာင္း၊ (၄) ေခ်ာင္းစသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ ဗားမ်ား၏ တိုက္မင္ကိုက္ အဖြင့္အပိတ္ ကို Valve Train က ေဆာင္႐ြက္ေပးသည္။ Valve Train တြင္ Cam Shaft တစ္ေခ်ာင္း (သို႔မဟုတ္) ႏွစ္ေခ်ာင္းရွိသည္။ ကမ္ရွပ္တြင္ရွိေသာ ကမ္ဘုမ်ားေၾကာင့္ ဗားမ်ားပြင့္သြားၿပီး ဗားစပရိန္၏ တြန္းအားေၾကာင့္ ဗားမ်ားျပန္ပိတ္သည္။

 

ကမ္ရွပ္ကို က႐ိုင္းရွပ္၊ ဝင္႐ိုး ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထား၍ လည္ပတ္ေစသည္။ အင္ဂ်င္က႐ိုင္း (၂) ပတ္လည္မွ ကမ္ရွပ္ တစ္ပတ္ လည္သည္။ ကမ္ရွပ္ လည္ပတ္ေစရန္ တိုင္မင္ Belt ႀကိဳး၊ ခ်ိန္းႀကိဳး ႏွင့္ ဂီယာသြား (၃) မ်ိဳးထဲမွ တစ္နည္းနည္းကို အသုံးျပဳသည္။ ယေန႔ေခတ္ေပၚကားမ်ားတြင္ Timing Belt ႀကိဳးႏွင့္ ခ်ိန္းႀကိဳးကို အသုံးမ်ားသည္။ ခ်ိန္းႀကိဳးျဖစ္ေစ၊ Belt ႀကိဳးျဖစ္ေစအင္ဂ်င္လည္ ပတ္ ေနစဥ္ ျပတ္ထြက္သြားပါက ဗားႏွင့္ ပစၥတင္ ေထာက္မိၿပီး ဗားတံေကာက္သြားျခင္း၊ ကမ္ရွပ္ က်ိဳးျခင္း၊ Rocker ေမာင္းတံက်ိဳးျခင္းမ်ား ျဖစ္သြားႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ Timing Belt ႀကိဳးမ်ားကို သတ္မွတ္ကီလိုမီတာ သုံးၿပီး အခ်ိန္မွန္ လဲလွယ္ေပးသင့္သည္။

 

ဗားမ်ား၏ အဓိကတာဝန္မွာပစၥတင္ အတက္အဆင္း (၄) ႀကိမ္လုပ္တိုင္း ဗားမ်ားကို အခ်ိန္ကိုက္ အဖြင့္ အပိတ္ တိက် မွန္ကန္စြာ လုပ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အဝင္/အထြက္ ဗားႏွစ္မ်ိဳးလုံးသည္ ေလလုံေနရမည္ ျဖစ္ၿပီး အင္ဂ်င္ဖိအားကို ပံ့ပိုးေပးရမည္။ ျမင့္မားေသာ အပူခ်ိန္တြင္ အလုပ္လုပ္ေနရေသာ ဗားတံသည္ အပူခ်ိန္ေၾကာင့္ ရွည္ထြက္လာၿပီး ဗားေလလုံမႈကို ပ်က္ျပားေစသည္။ ဗားတံရွည္ထြက္ၿပီးမေထာက္မိေစရန္ ဗားၾကားလြတ္ အကြာအေဝးကို ခ်ိန္ညႇိေပးရသည္။

 

အင္ဂ်င္ Head အတြင္း၌ ဗားမ်ား အတက္အဆင္း လႈပ္ရွားမႈ ေခ်ာ့ေမြ႕ေစရန္ အင္ဂ်င္ဝို္င္ေခ်ာဆီပို႔ စနစ္မွ အင္ဂ်င္ဝိုင္ မ်ားသည္ ကမ္ရွပ္ႏွင့္ ဗားအထိ ေရာက္သည္။ ဗားတံႏွင့္ ဗားဂိုက္ (Vlve Guide) ၾကားမွ အင္ဂ်င္ဝိုင္ ေခ်ာဆီမ်ား ယိုစိမ့္၍ ဗားတံမွတစ္ဆင့္ အင္ဂ်င္ ဆလင္ဒါအတြင္းသို႔ ေရာက္မသြားေစရန္ ဗားဆီးလ္ကကာကြယ္ေပးသည္။

 

ဗားတံႏွင့္ Cam Shaft တို႔ၾကားတြင္ ‘ဟ ေနေသာအကြာအေဝးကို ဗားၾကားလြတ္တန္ဖိုး Valve Clearance ဟုေခၚသည္။ ဗားတိုက္ပစ္ကလီးယားရင့္ဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ ဗားႏွစ္မ်ိဳးစလုံး ပိတ္ေနစဥ္ (အင္ဂ်င္ Compression Stroke) တြင္ ဗားတံႏွင့္ Rocker Arm ၾကားတြင္ လြတ္ေနေသာ အကြာအေဝးကို ထားရွိေပးရသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဗားၾကားလြတ္ တန္ဖိုးထားရသနည္း။ အင္ဂ်င္မီးေလာင္ေပါက္ကြဲ၍ ပူလာေသာအခါ အင္ဂ်င္ဘေလာက္၊ အင္ဂ်င္ Head, ဗားတိုင္ႏွင့္ Push Road (ပုေလြ႐ိုးထိုးတံ) သည္ အပႈေၾကာင့္ သတၱဳက်ယ္ ျပန႔္ျခင္းျဖစ္ေပၚသည္။

 

သာမန္ေအးေနေသာအေျခအေနတြင္ ဗားမ်ားပိတ္ေနေသာ္လည္း အင္ဂ်င္ပူလာေသာအခါ သတၱဳမ်ား ပြလာ၍ Push Rood ႏွင့္ Rocker Arm တို႔သည္ ဗားကို အနည္းငယ္ပြင့္ေနေစရန္ တြန္းထားသလို ျဖစ္ေနသည္။ ဤကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပၚေနျခင္းကို ဗားေထာက္သည္ဟုေခၚသည္။ ဗားေထာက္ေနပါက ဗားမ်ားေလမလုံေတာ့ဘဲ အင္ဂ်င္၏ စြမ္းရည္ကိုပါ က်ဆင္းေစသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဗားေထာက္ျခင္းမျဖစ္ေစရန္ ဗားၾကားလြတ္တန္ဖိုး (Valve Clearance) ကို ခ်ိန္ညႇိေပးရသည္။ ဗားၾကားလြတ္ တန္ဖိုးက ိုဖီလာဂိတ္ျဖင့္တိုင္းသည္။ ထုတ္လုပ္သူၫြန္ၾကားထားေသာ ၾကားလြတ္တန္ဖိုးကို ခ်ိန္ညႇိေပးရသည္။

 

ဗားၾကားလြတ္တန္ဖိုး (ဗားကလီးယားရင့္) မလုံေလာက္ပါက ဗားေထာက္ေနၿပီး ဖိအားႏွင့္ မီးေလာင္ အပူခ်ိန္မ်ား ဗားၾကားထဲမွ ယိုစိမ့္ၿပီး ဗားကို အပူလြန္ကဲလြန္ကဲ ေလာင္ကြၽမ္းေစႏိုင္သည္။ ဗားၾကားလြတ္တန္ဖိုး ခ်ိန္ညႇိရန္ အင္ဂ်င္ ေအးေနေသာအခ်ိန္တြင္ ျပဳလုပ္ရသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ အင္ဂ်င္မ်ားတြင္ ဗားၾကားလြတ္ တန္ဖိုးခ်ိန္ညႇိရန္ Adjusting Shim ျပား အထူးအပါးကို ေျပာင္းလဲေပးေစေပးျခင္းျဖင့္ ဗားၾကားလြတ္ တန္ဖိုးက ိုညႇိေပးသည္။

 

အင္ဂ်င္ Overheat ျဖစ္၍ အပူလြန္ကဲလြန္းပါက ဗားမ်ားသည္ အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ဗားတံ ေကာက္သြားတတ္သည္။ ေကာက္ေနေသာဗားမ်ားသည္ ကပ္ေနတတ္သည္။ ေခ်ာဆီအေရာက္နည္းလွ်င္လည္း ဗားကပ္ေနတတ္သည္။ ကပ္ေနေသာ ဗားမ်ားေၾကာင့္ ဗားစပရိန္ႏွင့္ ဗားရီတိန္နာမ်ားပ်က္စီးေစသည္။

 

အင္ဂ်င္ဝိုင္ေခ်ာဆီ အနယ္အႏွစ္မ်ားႏွင့္ အင္ဂ်င္ မီးေလာင္ေပါက္ကြဲမႈ မူမွန္ေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ဗားတံႏွင့္ ဗား Head ေအာက္ပိုင္းေျခရင္းတြင္ ကာဗြန္ခ်ိဳးမ်ား ကပ္ၿငိတြယ္ၿပီး ဗားအဖြင့္အပိတ္ကို ေလမလုံျဖစ္ေစသည္။ ဗားေထာက္ ေနျခင္းႏွင့္ ဗားအထိုင္မက်ျခင္းေၾကာင့္ မီးေလာင္ အပူဓာတ္ေငြ႕မ်ား ႐ိုက္ေခတ္ရာမွ ဗားမ်ားအပူလြန္ကဲၿပီး ေလာင္ ကြၽမ္းျခင္းသည္ ဗားမ်ားပ်က္စီးႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။

 

ဗားမ်ားသည္ အင္ဂ်င္ Head တြင္ တပ္ဆင္ႏိုင္ရန္ အထိုင္ခ်ထားသျဖင့္ အင္ဂ်င္အေအးခံစနစ္ ခြၽတ္ယြင္းအားနည္းပါက အင္ဂ်င္ Head မွ အပူမ်ား စြန႔္ထုတ္မႈ အားနည္းၿပီး အပူလြန္ကဲမည္။ အင္ဂ်င္အပူလြန္ကဲ၍ ဗားမ်ားပ်က္စီးႏိုင္သည္။ ေကာက္သြား ႏိုင္သည္။ အပူလြန္ကဲမႈျဖစ္၍ အင္ဂ်င္ Head ဂတ္စ္ကတ္ပ်က္ပါက အင္ဂ်င္ Head အတြင္းရွိ ဗားမ်ား၏ အေျခအေနကိုပါ စစ္ေဆးသင့္သည္။

 

ဗားၾကားလြတ္တန္ဖိုးသည္ ထုတ္လုပ္သူ ၫြန္ၾကားထားသည့္အတိုင္းသာ ရွိသင့္သည္။ ၾကားလြတ္ တန္ဖိုးနည္းလြန္းလွ်င္ ဗားေထာက္ၿပီး ဗားမ်ား ေလမလုံ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ၾကားလြတ္တန္ဖိုး မ်ားလြန္းလွ်င္လည္း ဗားမ်က္ႏွာျပင္မ်ား ပြန္းစားၿပီး ပ်က္စီးေစသည္။ ၾကားလြတ္တန္ဖိုးမ်ားျခင္းေၾကာင့္ ဗားအတိုင္ေပၚသို႔ ျပင္းထန္ေသာ ထု႐ိုက္မႈဒဏ္ က်ေရာက္သည္။ ထိုဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ ဗားတံထိပ္တြင္ မႈိပြင့္သဏ္႑န္ ျဖစ္လာေစသည္။ ဗားၾကားလြတ္ တန္ဖိုးမ်ားျခင္း၏ ေနာက္ထပ္ အျပစ္ တစ္မ်ိဳးမွာ ဗားပြင့္ခ်ိန္ေနာက္ၿပီးဗားပိတ္ခ်ိန္ေစာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုေၾကာင့္ အင္ဂ်င္စြမ္းေဆာင္ရည္ က်ဆင္းေစသည္။ ထို႔ အျပင္ ဗားၾကားလြတ္တန္ဖိုး မ်ားလြန္း၍ အင္ဂ်င္ ဆူညံသံမ်ား ပို၍ ထြက္သည္။

 

အင္ဂ်င္တြင္သုံးေသာ ေခ်ာဆီအင္ဂ်င္ဝိုင္ အရည္အေသြးညံ့ဖ်င္းျခင္း၊ အင္ဂ်င္ဝိုင္ မွန္မွန္လဲလွယ္မေပးႏိုင္ျခင္း၊ ဓာတ္ဆီ အရည္အေသြး ည့ံလြန္းျခင္း၊ မီးေလာင္ေပါက္ကြဲမႈသည္ ၿပီးျပည့္စုံေအာင္ မေလာင္ကြၽမ္းဘဲ ကာဗြန္ခ်ိဳးမ်ား ဗားတြင္ အနည္ထို္င္ကပ္ၿငိျခင္း၊ မီးေပးစနစ္မွ မီးပြား(Spark) အားမေကာင္းျခင္း၊ ပလပ္မ်ား မေကာင္းျခင္း၊ အင္ဂ်င္အေအးခံစနစ္ မေကာင္း၍ အပူလြန္ကဲျခင္းစေသာအေၾကာင္းတရားမ်ားသည္ ဗားမ်ား ခြၽတ္ယြင္းပ်က္စီးေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား ျဖစ္ပါ သည္။

 

ဟိုက္ေျဒာလစ္ ဗားလစ္ဖတာ (ေခၚ) ေအာ္တိုတိုက္ပစ္စနစ္သုံးေသာ အင္ဂ်င္မ်ားတြင္ ဗားၾကားလြတ္ တန္ဖိုးခ်ိန္စရာမလို ေသာ္လည္း ႐ိုး႐ိုးဗားစနစ္မ်ားတြင္ မွန္ကန္ေသာ ၾကားလြတ္တန္ဖိုး အၿမဲရွိေနေစရန္ စစ္ေဆးခ်ိန္ညႇိေပးရပါသည္။ အင္ဂ်င္ ဂတ္စ္ကတ္ ျပတ္၍ အင္ဂ်င္ Head ဖြင့္ရတိုင္း ဗားမ်ားကို စစ္ေဆးသင့္သည္။ အင္ဂ်င္ အႀကီးစား ျပန္လည္ျပဳျပင္ရလွ်င္ အင္ဂ်င္ Head ကို အင္ဂ်င္ဟတ္သီးသန႔္ ျပဳျပင္ေပးေသာ Service လုပ္ငန္းတြင္ အပ္ႏွံသင့္သည္။

 

ကားပစၥည္းေဈးကြက္တြင္ ထပ္မံဝယ္ယူရေသာ ဗားမ်ားသည္ ေအာ္ရီဂ်င္နယ္ ဗားမ်ားေလာက္ မေကာင္းပါ။ ဗား အရည္အေသြး ညံ့လွ်င္ အင္ဂ်င္သက္တမ္း တာရွည္မခံပါ။ ထိုေၾကာင့္ အင္ဂ်င္ Head ျပဳျပင္၍ ဗားအသစ္လဲရလွ်င္ အရည္အေသြး စစ္မွန္ေသာ ဗားမ်ားကိုသာ သုံးစြဲသင့္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ဗားမ်ားသည္ ထုတ္လုပ္စဥ္ကတည္းက အရည္အေသြး အားနည္းခ်က္ မ်ားရွိ၍ ဗားေကာက္ျခင္း၊ ဗားက်ိဳးျခင္း၊ ဗားႏႈတ္ခမ္းမ်ား ပဲ့ထြက္ျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္သည္။ မူလအင္ဂ်င္တြင္ ပါရွိေသာ ဗားမ်ားေလာက္ အရည္အေသြးမမီေသာ ဗားမ်ားသာ ေဈးကြက္တြင္ရွိေနသျဖင့္ ဗားမ်ားဝယ္ယူရာတြင္ ကြၽမ္းက်င္သူ စက္ျပင္ဆရာ၏ အႀကံေပးျခင္းကိုရယူသင့္သည္။

 

 

Credit; ဆရာမာစတာ

Read times
Rate this item
(0 votes)