Tips



Piston အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း

Piston အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း google

Piston အေၾကာင္း မေဖာ္ျပမွီ မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈအေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ ႐ွင္းျပလိုပါတယ္။ အရာဝတၱဳ တခု မီးေလာင္ကြၽမ္းရန္အတြက္ေျခခံအခ်က္ ၃ခ်က္လိုအပ္ပါတယ္။ ၄င္းတို႔မွာ

 

၁။ ေလာင္စာ ( fuel )

၂။ ေလ ( oxygen )

၃။ အပူ ( heat )

စတဲ႔ အခ်က္၃ခ်က္႐ွိမွ အရာဝတၱဳ တခုဟာ မီးေလာင္ႏိုင္ပါတယ္

 

Engine မ်ားတြင္ Internal Combustion Engine ( အတြင္းမီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲအင္ဂ်င္ ) ၄င္းကို အတိုေကာက္ေနနဲ႔ ( I . C . E engine ) ဆိုၿပီး ထိပ္ဆံုးစာလံုးမ်ားကို အတိုေကာက္ရည္ၫႊန္း၍ ေခၚဆိုပါတယ္။ ယခုေခတ္ အသံုးျပဳေနၾကေသာ engး အမ်ိဳးအစားမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ External Combustion Engine ( အျပင္မီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲအင္ဂ်င္ ) ၄င္းကို အတိုေကာက္ေနနဲ႔ ( E . C . E engine ) ဆိုၿပီး ထိပ္ဆံုးစာလံုးမ်ားကို အတိုေကာက္ရည္ၫႊန္း၍ ေခၚဆိုပါတယ္ေ႐ွးေခတ္က သံုးစြဲခဲ႔ေသာ Boiler Engine မ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္( ဥပမာ - Titanic သေဘၤာတြင္ သံုးစြဲေသာ Engine ) စသည္ျဖင့္ engး အမ်ိဳးအစား ၂မ်ိဳး႐ွိပါသည္

 

I.C.E (Internal Combustion Engine) အတြင္းမီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲ အင္ဂ်င္ ေတြမွာ-

၁။ S.I engး နဲ႔

၂။ C.I engး ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားထပ္႐ွိပါတယ္

၁။ S.I engး

S.I engး ဆိုတာ (Spark Ignition system ) ပါ ...cylး အတြင္းမွာ မီးေလာင္ ေပါက္ကြဲဖို႔အတြက္ sparking plug အကူအညီယူၿပီး မီးေလာင္ ေပါက္ကြဲေစတဲ႔စနစ္တခုပါ၊ cylးအတြင္ေရာက္႐ွိလာတဲ႔ အခ်ိဳးအဆတခုနဲ႔ ေရာစပ္ထားေသာ fuel း air အခ်ိဳးကို pressure တခုအေရာက္မွာ plug ကေန မီးေပးေစလိုက္ျခင္းျဖင့္ combustion တခုကို ျဖစ္​​ေပၚေစျခင္းပါ။(တနည္းအားျဖင္ေျပာရရင္ sparking plug ကို အဓိက အားျပဳၿပီး ေပါက္ကဲြရတဲ႔ engး အမ်ိဳးအစားပါ)

 

၂။ C.I engး

C.I engးဆိုတာ cylး အတြင္းမွာ မီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ႔ အပူတခုကိုpressure ျဖင့္ (Compress)ဖိက်စ္ဖန္တီးယူၿပီး fuel system တခုမွ fuel ျဖန္ေပးလိုက္ျခင္းျဖင္combustion တခုကို ျဖစ္​​ေပၚေစျခင္းပါ။(တနည္းအားျဖင္ေျပာရရင္ compression (ဖိက်စ္ျခင္း) ကို အဓိက အားျပဳၿပီး ေပါက္ကြဲရတဲ႔ engးအမ်ိဳးအစားပါ)။

 

အထက္က ေဖာ္ျပၿပီးသလို engး တလံုးတြင္ ျဖစ္​​ေပၚမည့္ မီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲမႈအတြက္ေျခခံအေနျဖင့္ အပူတခုလိုအပ္ပါမည္။ ထို လိုအပ္​​ေသာအပူကို piston က လုပ္​​ေဆာင္​​ေပးပါသည္။ cylး အတြင္ေရာက္႐ွိလာေသာေလကို piston က အေပၚသို႔ တြန္ေရႊ႔ဖိက်စ္ၿပီး အပူတခုအျဖစ္သို႔ ကူးေျပာင္ေရာက္႐ွိေစရန္ လုပ္​​ေဆာင္​​ေပးပါသည္။ ထိုရ႐ွိလာေသာ ေလအပူထဲကိုမွ fuel ( ေလာင္စာ ) ပက္ျဖန္ေပးလိုက္​​ေသာအခါ [ ေလာင္စာ + ေလ + အပူ = မီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲ (combustion) ] မႈတခု ျဖစ္​​ေပၚပါသည္။ ထိုေပါက္ကြဲမႈကမွတဆင္ေပါက္ကြဲအားျဖင့္ piston အား ေအာက္သို႔ တြန္ေရြ႕ေစၿပီး crankshaft ကို လည္ပတ္မႈ ျဖစ္​​ေပၚေစပါတယ္

 

ထို႔ေၾကာင့္ piston သည္ မီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ထြက္​​ေပၚလာေသာ thermal stress (အပူဒဏ္) အား အမ်ားဆံုး ခံရပါတယ္။ ထိုအပူဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္႐ွိသည့္ piston အား သတၱဳ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင္ေရာစပ္၍ တီထြင္ထုတ္လုပ္ၾကပါတယ္။ piston သည္ အပူဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္႐ွိရမည့္အျပင္ ၊ ၄င္းမွာျဖစ္​​ေပၚေနေသာ အပူဒဏ္အား လ်င္ျမန္စြာစီးကူးေစ၍ အျခားအစိတ္အပိုင္းမ်ားကို အပူျဖန္႔ျဖဴ းေပးရပါမည္။ ဒါေၾကာင့္ အပူစီးကူးမႈလ်င္ျမန္​​ေသာ aluminium (အလူမီနီယမ္) သတၱဳ ကိုအေျခခံၿပီး piston မ်ားအား ထုတ္လုပ္ၾကပါတယ္။ piston ထုတ္လုပ္ပံုနည္းလမ္းစဥ္ ၂မ်ိဳး႐ွိပါတယ္။ ၄င္းတို႔မွာ casting (သတၱဳ အရည္အားမိုလ္တခုအတြင္း သြန္ေလာင္းျခင္း) ႏွင့္ forging ( အပူခံထားေသာသတၱဳ အား ဖိအားအျမင့္ျဖင့္​​ထု႐ိုက္၍ ပံုေဖာ္ျခင္း) ဟူေသာ နည္းမ်ားျဖင့္ ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။ forging နည္းျဖင့္ ထုတ္လုပ္ထားေသာ piston သည္ casting နည္းျဖင့္ထုတ္လုပ္​​ေသာ piston ထက္ ခံႏိုင္ရည္အား ျမင့္ပါသည္

 

Piston တလံုးတြင္ ပါဝင္​​ေသာ သတၱဳ အခ်ိဳးအဆသည္ ထုတ္လုပ္သူအေပၚမူတည္၍ piston တမ်ိဳးႏွင့္တမ်ိဳး မတူညီၾကေပ။ piston တြင္ ပါဝင္​​ေသာ သတၱဳ အမ်ိဳးအစားအေပၚမူတည္၍ piston ၏ အရည္ေသြးႏွင့္ တန္ဘိုးေဈးႏႈန္းမ်ားလည္း အထိုက္ေလ်ာက္ ကြာျခားၾကပါသည္။ casting ( သြန္ေလာင္းျခင္း) နည္းျဖင့္ထုတ္လုပ္ထားေသာ piston မ်ားသည္ ကုန္က်စရိတ္ အနဲဆံုးျဖစ္ပါသည္။ အားနဲေသာအခ်က္မွာ သြန္ေလာင္ေနစဥ္တြင္ piston သတၱဳ သားအတြင္း ေလခိုၿပီး vacuum (ေလဟာနယ္) ျဖစ္​​ေပၚေစႏိုင္ပါသည္။ piston သည္ အပူဒဏ္ ၊ အပူစီးကူးမႈအျပင္ ေပါ႔ပါးမႈ ႐ွိဖို႔လည္း လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔အတြက္​​ေၾကာင့္ piston သတၱဳ အား aluminium (အလူမီနီယမ္) သတၱဳ ကိုအေျခခံၿပီး အျခား သတၱဳမ်ားျဖင္​​ေရာေႏွာေပါင္းစပ္ၿပီးထုတ္လုပ္ၾကပါသည္ေ႐ွးယခင္က piston အား အျခားသတၱဳမ်ားျဖင္ေရာေႏွာေပါင္းစပ္၍ ထုတ္လုပ္ၾကေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ ထို႔ထက္နည္းပညာျမင့္မားေသာ တီထြင္မႈမ်ားျဖင့္ ထုတ္လုပ္လာၾကပါသည္။ piston ထုတ္လုပ္ရာတြင္ စဥ္းစားရသည့္အေျခခံအခ်က္ မွာ အပူဒဏ္ခံႏိုင္ရည္ ႐ွိရမည္ ၊ အပူစီးကူးမႈအား ေကာင္းရမည္ေပါ႔ပါး ခိုင္ခန္႔ရမည္။ ထုတ္လုပ္သူမ်ားသည္ ထိုအခ်က္မ်ားအား အေျခခံစဥ္းစား၍ တီထြင္ထုတ္လုပ္လာၾကပါသည္

 

ထို႔ေၾကာင့္ ယခုအခါတြင္ piston အတြက္ aluminium အတြင္း silicon ေပါင္းစပ္ၿပီး ထုတ္လုပ္လာၾကပါသည္။ silicon သည္ အပူစုပ္ယူမႈနည္းသည္။ ခံစားရသည့္အပူေၾကာင့္ aluminium သားအတြင္းေပ်ာ္ဝင္ၿပီး တသားတည္ေပါင္းစပ္သြားသည္။ ထို႔အတြက္​​ေၾကာင့္ အပူအား piston မွ စုပ္ယူရသည့္ အားလည္ေလ်ာ႔နဲသြားပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ thermal stress ဒဏ္ ခံရမႈနဲသည့္အတြက္ အပူေၾကာင့္ piston ပံုပ်က္ျခင္း ၊ piston အား liner ႏွင့္႐ိုက္ခတ္​​ေစသည့္ျဖစ္စဥ္အား ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္လာပါသည္။ ထိုနည္းတူစြာ engး မွထြက္​​ေပၚမည့္ noise ( ဆူညံမႈ ) ကိုလည္ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္လာပါသည္။အဆိုပါ piston မ်ိဳးကို Hypereutectic piston ဟု ေခၚဆိုၾကပါသည္

 

Piston type ကိုေရြးခ်ယ္ရာတြင္ combustion chamber ၏ ထုထည္ ၊ compression ratio စသည္တို႔အား အေသးစိတ္တြက္ခ်က္ၿပီးမွ သင္ေတာ္မည့္ piston type ကို ေရြးခ်ယ္၍ သံုးစဲြၾကပါသည္

 

၁။ Dome piston type (ထိပ္လံုး piston)

အဆိုပါ piston type အား 2 stroke engine မ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳပါသည္။ အထူးသျဖင့္ compression ratio ျမင္ေသာ 2 stroke engine မ်ားတြင္သံုးၾကသည္

 

၂။ Bowl / Dish piston type (ထိပ္ခ်ိဳင့္ piston)

အဆိုပါ type အား compression ျမင့္လြန္သည့္ combustion chamber ႐ွိေသာ engine မ်ားတြင္ compression ratio ေလွ်ာ႔ခ်ရန္အတြက္ အသံုးျပဳပါသည္။အထူးသျဖင့္ turbocharger (သို႔) supercharger ပါေသာ engine မ်ားတြင္ detonation ျဖစ္​​ေပၚမႈကိုေ႐ွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ရန္အတြက္compression ratio ကို ေလွ်ာ႔ခ်ရန္ အဆိုပါ bowl (or) dish piston type ကို သံုးစြဲၾကပါသည္။မ်ားေသာအားျဖင့္ diesel engine မ်ားတြင္ အသံုးမ်ားပါသည္။ ထို type ကိုသံုးစြဲျခင္းျဖင့္ fuel spray ( ေလာင္စာဆီ ပန္းသြင္းမႈ ) အားေကာင္းမြန္​​ေစပါသည္။ sparking engine မ်ားတြင္လည္း လ်င္ျမန္စြာ မီးေလာင္​​ေပါက္ကြဲမႈကို ျပဳလုပ္​​ေပးပါသည္

 

၃။ Flat piston type

အထက္ပါ flat piston type တြင္ ၂မ်ိဳး ၂စား႐ွိပါသည္

 

၁။ plane flat top type (မ်က္ႏွာျပင္လံုးဝညီညာေနေသာ) ႏွင္

၂။ flat top piston with valve relief ( piston ႏွာျပင္တြင္ Exhaust valve ႏွင့္ Inlet valve အရာအခ်ိဳင့္မ်ားပါေသာ ) type ဟူ၍ ၂မ်ိဳး ၂စား ကြဲျပန္ပါသည္

 

နံပါတ္(၁) အမ်ိဳးအစားသည္ ထုတ္လုပ္မႈကုန္က်စရိတ္ အသက္သာဆံုး ပံုစံျဖစ္ပါသည္။ထို႔ေၾကာင္ေစ်းသက္သာေသာ engine မ်ားႏွင့္ engine volume ေလွ်ာ႔ခ်လိုေသာ engine မ်ားအတြက္အသံုးမ်ားပါသည္

 

နံပါတ္(၂) အမ်ိဳးအစားမွာမူ ထုတ္လုပ္မႈကုန္က်စရိတ္ အနည္းငယ္ ျမင့္မားပါသည္။ ၄င္းအမ်ိဳးအစားသည္ compression ratio ကို ျမင့္မားေစပါသည္။ အထူးသျဖင့္ piston ထိပ္ဆံုးေရာက္႐ွိခ်ိန္သည္ compression ratio အျမင့္ဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။ direct injection ျဖစ္​​ေသာ diesel engine မ်ားတြင္ swirl volume ႏွင့္ turbulance အတြက္ air flow အားေကာင္းစြာျဖစ္​​ေပၚေစပါသည္

 

piston type အားေရြးခ်ယ္ရာတြင္ မည္သည့္ engine အတြက္ မည္သည့္ type အသံုးျပဳမည္ဟု ပံုေသသတ္မွတ္ခ်က္မ႐ွိပါ။ combustion chamber ၏ volume ႏွင့္ compression ratio တို႔အား တြက္ခ်က္ၿပီးမွသာ ၄င္းႏွင့္ကိုက္ညီမည့္ piston type ကို ထုတ္လုပ္သူမွ ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္သံုးစြဲၾကပါသည္

 

Piston တိုင္းတြင္ piston slap ( piston ႐ိုက္ခတ္မႈ) ႐ွိတတ္ၾကပါသည္။အဆိုပါ ႐ိုက္ခတ္မႈသည္ piston မည္သည္ေနရာသို႔ ေရာက္႐ွိေနပါေစ ျဖစ္​​ေပၚတတ္ပါသည္။ ဘယ္အခ်ိန္တြင္ အျဖစ္မ်ားသနည္း ? engး အား စတင္ႏိႈးေသာအခ်ိန္တိုင္းတြင္ ျဖစ္​​ေပၚတတ္ပါသည္။ မည္သည္ေနရာတြင္ အဓိက ႐ိုက္ခတ္​​တတ္သနည္း ? Piston skirt ေနရာတြင္ အမ်ားဆံုး႐ိုက္ခတ္ပါသည္

 

 

piston တလံုးအား သာမန္ၾကည့္လ်င္ လံုးဝ ဝိုင္းစက္​​ေနေသာပံုဟု ထင္ျမင္ရတတ္ပါသည္။ အမွန္တကယ္တြင္​​ေတာ႔ oval shape (ဘဲဥပံုသ႑ာန္) သာ ႐ွိပါသည္။ combustion ေၾကာင့္ျဖစ္​​ေပၚေသာအပူေၾကာင့္သာ piston ျပန္႔ကားသြားၿပီး အဝိုင္းပံုစံအျပည့္သို႔ ေရာက္႐ွိပါသည္။ engး ေအးစ အခ်ိန္တြင္ engး စႏိုးႏိုးခ်င္း piston သည္ မျပန္႔ကားေသးပါ၊ အခ်ိန္အနဲငယ္အၾကာ လံုေလာက္သည္အပူခ်ိန္ရမွ ျပန္႔ကားလာရသည့္အတြက္ engး စႏိႈးတိုင္းတြင္ piston slap ျဖစ္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သို႔မဟုတ္ပါပဲ piston မွ အခ်ိန္တိုင္း ႐ိုက္ခပ္သံ ထြက္​​ေပၚေနပါက engး အား စစ္​​ေဆးသင္ေနပါၿပီ။

 

ထို႔အတူ piston တြင္ side thrust effect ဟူေသာ ျဖစ္စဥ္လည္း ႐ွိၾကပါသည္။ piston ေတြရဲ႕ side thrust effect (ေဘးတိုက္တြန္းျခင္း)အေၾကာင္းကို အနည္းငယ္႐ွင္းျပလိုပါတယ္။ piston တိုင္းဟာ engး သံုးစြဲသူရဲ႕အေပၚကိုမူတည္ၿပီး side thrust effect ဒဏ္ကို အနဲႏွင့္အမ်ား ခံစားၾကရတဲ႔ အစိတ္အပိုင္တခုျဖစ္ပါတယ္။ piston တလံုးကိုယူၿပီး piston pin ေပါက္႐ွိတဲ႔အျခမ္းကို မိမိဘက္တြင္ထားပါ ၊ ၿပီးရင္ piston မ်က္ႏွာျပင္ကို အေပၚစီးကေနၾကည့္ပါ piston pin ဝန္႐ိုးရဲ႕ ဘယ္ဘက္အျခမ္းနဲ႔ ညာဘက္ျခမ္း ဧရိယာေတြဟာ အဆိုပါ side thrust effect ကို ခံစားၾကရတဲ႔ ဧရိယာေတြပါပဲ။(piston pin ေပါက္႐ွိတဲ႔ဘက္ အျခမ္ေတြမဟုတ္ပါ ပံုႏွင့္တကြ ႐ွင္းျပေပးထားပါတယ္)

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္လို side thrust ဒဏ္ခံစားရသလဲဆိုေတာ႔ မီးေလာင္​​ေပါက္ကဲြၿပီးလို႔ piston ေအာက္ဘက္ကို အ႐ွိန္နဲ႔ဆင္းလာခ်ိန္မွာအဆိုပါ ဒဏ္ကိုအျပည့္အဝခံစားရပါတယ္...ေပါက္ကြဲမႈရဲ႕ force(အား)နဲ႔ piston ကိုေဆာင့္တြန္းခ်ခံလိုက္ရတဲ႔အတြက္ပါ၊ အဆိုပါခံစားခ်က္ကို (major side thrust effect)လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီဒဏ္ကို engး အႀကီးႀကီးေတြ(တနည္းအားျဖင့္ cylးအေရအတြက္မ်ားတဲ႔ engးေတြမွာ lever ကို တဗ်င္းဗ်င္း တျဗဲျဗဲနဲ႔ ေဆာ႔ကစားခံရတဲ႔ piston ေတြမွာ) အဲ႔ ဒဏ္အမ်ားဆံုးခံစားရပါတယ္

 

 

piston အေပၚဘက္ကို တက္တဲ႔အခ်ိန္မွာက် သူ႔မွာ force(အား)သိပ္မ႐ွိေတာ႔ပါဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ အနည္းငယ္ပဲ ဒီဒဏ္ကို ခံစားရပါတယ္၊ ဒါကို (minor side thrust effect) လို႔ေခၚပါတယ္။ သူကလည္း လံုးဝ မခံစားရတာေတာ႔မဟုတ္ပါဘူး၊အနည္းငယ္​​ေတာ႔ခံစားရပါတယ္။ ဒီသေဘာကို ဆင္ျခင္မိရင္ engး ႀကီးေတြေမာင္းႏွင္​​ေနတဲ႔သူမ်ား မိမိ engးကို lever ကစားျခင္ေ႐ွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ၾကပါေစ ဗ်ာ...

 

( ငါးဖမ္းစက္​​ေလွေတြမွာ တခ်ိဳ႕ပဲ႔နင္းမ်ား lever ကစားတတ္​​ေလ႔႐ွိၾကပါတယ္)။

 

မ်ားေသာအားျဖင့္ ဒီအက္ကြဲတဲ႔ ဒဏ္ကိုခံရတဲ႔ piston ေတြကေတာ႔ piston ေတြမွာ ေခ်ာဆီ oil groove slot ေျမာင္ေလးေတြပါတဲ႔piston ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေလ႔႐ွိတာ..သံုးသပ္မိပါတယ္။ Piston တလံုးအား ၾကည့္႐ႈ စစ္​​ေဆးရန္အတြက္ piston အား အပိုင္း ၃ပိုင္းခြဲ၍ စစ္​​ေဆးပါ။

 

၁။ Piston head ( piston crown)

piston ၏ ထိပ္ဆံုးအပိုင္းကို ေခၚဆိုပါတယ္

၂။ Rings land & pin

piston ၏ piston rings ႏွင့္ piston pin ႐ွိေသာအပိုင္းကို ေခၚဆိုပါတယ္

၃။ Skirt

Piston ၏ ေအာက္ပိုင္း( piston pin ၏ ေအာက္ဘက္အပိုင္းကိုေခၚဆိုပါတယ္)

Piston တလံုးတြင္႐ွိေသာ တည္​​ေနရာေခၚဆိုပံုမ်ားအား ပံုႏွင့္တကြ ပံု(1) တြင္ေဖာ္ျပေပးထားပါသည္။ ပံုႏွင့္စာ တိုက္ဆိုင္ၾကည့္႐ႈ၍ ေလ႔လာၾကပါရန္

piston တလံုး၏ total height (piston အျမင့္) အား piston ၏ ထိပ္ဆံုးေနရာ အနားအျမင့္မွ piston skirt ေအာက္စြန္းအနားထိ အကြာအေဝးကို ေခၚဆိုပါသည္

piston head (or) piston crown ၄င္းကို piston ring အေပၚဆံုးကြင္ေနရာမွ piston အေပၚဘက္မ်က္ႏွာျပင္​​ေနရာအထိကို ေခၚဆိုပါသည္

Rings land (rings zone) ဆိုသည္မွာ piston ring မ်ား တည္႐ွိရာေနရာ အစိတ္အပိုင္းကို ေခၚဆိုပါသည္

Top land ဆိုသည္မွာ piston ring အေပၚဆံုးကြင္၏အထက္ တည္႐ွိရာေနရာကို ေခၚဆိုပါသည္

2nd land ဆိုသည္မွာ ပထမ piston ring ႏွင့္ ဒုတိယ piston ring အၾကား တည္႐ွိရာေနရာကို ေခၚဆိုပါသည္

3rd land ဆိုသည္မွာ ဒုတိယ piston ring ႏွင့္ တတိယ piston ring အၾကား တည္႐ွိရာေနရာကို ေခၚဆိုပါသည္

Rings groove ဆိုသည္မွာ piston ring အထိုင္ခ် တပ္ဆင္ရာ ေျမာင္းကေလးကို ေခၚဆိုပါသည္

Piston တလံုးမွာ ထိပ္ဆံုးမွာ႐ွိေနတဲ႔ ring ကcompression ring ပါ၊ အလယ္မွာ႐ွိေနတဲ႔ ring ေတြကေတာ႔ intermediate ring ေတြပါ၊ ေအာက္ဆံုးမွာ ႐ွိေနတာကေတာ႔ oil control ring ပါ။ intermediate ring ေတြကို wiper ring , scrapper ring ဟုလည္ေခၚဆိုတတ္ပါသည္

 

Piston တလံုးတြင္ ဖိက်စ္မႈကို အဓိက လုပ္​​ေဆာင္​​ေပးရတာက အေပၚဆံုးမွာ တည္႐ွိေနတဲ႔ compression ring ပါ၊ intermediate ring (wiper) (scraper) ကြင္းကေတာ႔ ဒုတိယ အေနနဲ႔ ဖိက်စ္​​ေပးတာပါ။ ၄င္းရဲ႕ အဓိကလုပ္​​ေဆာင္ခ်က္က oil control ring က liner ကို သုတ္လိမ္ေပးခဲ႔သည္ေခ်ာဆီမ်ားကို ျပန္လည္ ျခစ္ထုတ္ယူသြားရန္အတြက္ အဓိက ရည္ရြယ္လုပ္​​ေဆာင္ပါတယ္(ဒါေၾကာင့္လည္း ၄င္းကို wiper ring , scraper ring ဟု ေခၚဆိုရျခင္းျဖစ္ပါတယ္)။

 

 

oil control ring ကေတာ႔ piston ႏွင့္ liner ေပၚတြင္႐ွိေနေသာ အပူမ်ားအား ေခ်ာဆီမွတဆင့္သယ္​​ေဆာင္ရန္ ႏွင့္ liner ႏွင့္ rings မ်ား၏ ပြတ္တိုက္မႈမ်ားအား ေလ်ာ႔နည္ေစရန္အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ engး မ်ားတြင္ piston မွ အပူမ်ားအား ေလွ်ာ႔ခ်ရန္အတြက္ piston cooling nozzle ဟုေခၚဆိုသည္ေခ်ာဆီျဖန္ေပးေသာ nozzle မ်ားအား liner ၏ ေအာက္ဘက္ crankase block အတြင္းဘက္တြင္ တပ္ဆင္​​ေပးထားတတ္ၾကပါသည္

 

oil control ring groove ထဲတြင္႐ွိေသာ အေပါက္ကေလးမ်ားကို oil return hole ( ဆီျပန္​​ေပါက္ ) ဟုေခၚဆိုပါသည္။ Compression height ဆိုသည္မွာ piston ၏ ထိပ္ဆံုးေနရာ အနားအျမင့္မွ piston pin ေပါက္၏ အလည္​​ေနရာအထိကို ေခၚဆိုပါသည္

 

Piston pin ကို wrist pin ၊ gudgeon pin စသျဖင္ေခၚဆိုပါသည္

Pin bore ဆိုသည္မွာ Piston pin တပ္ဆင္သည့္အေပါက္ကို ​​ေခၚဆိုပါသည္

Piston pin ေအာက္ဘက္က ေနရာေလးအား piston boss ဟုေခၚဆိုပါသည္။

Piston pin ေဘး႐ွိ ေနရာအား side relief on full round ဟုေခၚဆိုပါသည္။

Piston ထိပ္႐ွိ v/v ပံုစံအခြက္ကေလးအား v/v relief ဟု ေခၚဆိုပါသည္။

Piston pin ေပါက္အတြင္း အျပင္​​ေနရာတြင္႐ွိေသာ ​​ေျမာင္းေနရာေလးကို pin lock groove ဟု ေခၚဆိုပါသည္။Piston pin ကို lock လုပ္ရန္အတြက္ျဖစ္ပါသည္

Piston ၏ မ်က္ႏွာျပင္ ခံုးေနေသာ ေနရာအား dome height ဟု ေခၚဆိုပါသည္။

Piston ၏ မ်က္ႏွာျပင္ ခြက္ဝင္​​ေနေသာေနရာအား bowl ဟု ေခၚဆိုပါသည္။

တခ်ိဳ႕ေသာ Piston ၏ skirt ေနရာတြင္ေပါက္ကေလးမ်ား ပါ႐ွိတတ္ပါသည္။ ထိုေနရာကို slot ဟု ေခၚဆိုပါသည္။

 

Piston တလံုးအား visual check (မ်က္ျမင္စစ္​​ေဆး) ရာတြင္ piston crown မ်ား အက္ကြဲေနျခင္း ၊ ပြန္းစားေနျခင္း ႐ွိ/မ႐ွိ ၊ piston bowl ေနရာမ်ားတြင္အက္ကြဲေနျခင္း ႐ွိ/မ႐ွိ ၊ piston pin ေနရာတြင္ အက္ကြဲေနျခင္း ၊ ပြန္းစားေနျခင္း ႐ွိ/မ႐ွိ ၊ piston pin ၏ အျခားတဘက္ျခမ္ေနရာတြင္ side thrust effect ေၾကာင့္ ပြန္းစားေနျခင္း ႐ွိ/မ႐ွိ ၊ piston skirt ေနရာတြင္ piston slap ေၾကာင့္ ပြန္းစား ပဲ႔ေနျခင္း ႐ွိ/မ႐ွိ ၊ piston to liner clearance ကို စစ္​​ေဆးရာတြင္ piston အား piston ring ႏွင့္အတူ liner အတြင္းထည့္သြင္းၿပီး piston ႏွင့္ liner အၾကား feller gauge ျဖင့္ ထိုးသြင္းၿပီး စစ္​​ေဆးေပးရပါမည္။ စစ္​​ေဆးရာတြင္ လက္ခံႏိုင္သည့္အတိုင္းအတာ တန္ဘိုးမ်ားမွာ ပံုေသသတ္မွတ္ခ်က္မ႐ွိပါ။ ထုတ္လုပ္သူ၏ ၫႊန္ၾကားခ်က္ေပးထားေသာ ကိန္းဂဏန္းတန္ဘိုးမ်ားအတိုင္းသာ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရပါသည္

 

Piston ပ်က္စီးမႈေၾကာင္းရင္းအားစမ္းစစ္ၾကည့္လ်င္ % အားျဖင္

၁။ ဆီပန္းသြင္းပံု timing မမွန္ျခင္

ေၾကာင့္ 32%

၂။ exး ပိတ္ဆို႔ျခင္ေၾကာင့္ 22%

၃။ engး load အလြန္အကြၽံေမာင္

ျခင္ေၾကာင့္ 15%

၄။ cylး အတြင္းဆီမ်ားစြာ ေရာက္႐ွိ

ေသာေၾကာင့္ 12%

၅။ piston crown လံုေလာက္စြာ

ေအးေသာေၾကာင့္ 11%

၆။ ေလာင္စာဆီအရည္ေသြးညံ့

ဖ်င္ေသာေၾကာင့္ 5%

၇။ တပ္ဆင္ပံုနည္းစနစ္မမွန္​​ေသာ

ေၾကာင့္ 3%

စသည့္အေၾကာင္းအခ်က္တို႔အားေတြ႕႐ွိရပါမည္

 

ထို႔အျပင္ မည္သည္ေနရာမ်ားတြင္ ပ်က္စီးေလ႔အမ်ားဆံုး ႐ွိသည္ကို စမ္းစစ္ၾကည့္လ်င္

၁။ piston pin ပ်က္စီးမႈ 29%

၂။ piston head ပ်က္စီးမႈ 21%

၃။pistonhead seizeျဖစ္ျခင္19%

၄။ piston skirt seize ျခင္း 17%

၅။ rings ႏွင့္ skirt ပ်က္စီးျခင္း 7%

၆။ piston pin က်ိဳးပဲ႔ျခင္း 4%

၇။ piston pin seize ျဖစ္ျခင္း 3% စသည္ျဖင္ေတြ႔႐ွိရပါမည္

 

Credit; Original Writer

Read times
Rate this item
(1 Vote)