Tips



ကားတစ္စီး၏ ခ်ာဂ်င္အားသြင္းစနစ္ (Charging Systems)

ကားတစ္စီး၏ ခ်ာဂ်င္အားသြင္းစနစ္ (Charging Systems) google

ေခတ္ေပၚေမာ္ေတာ္ကားတစ္စီးတြင္ လွ်ပ္စစ္ပါဝါသံုးပစၥည္းကိရိယာ မ်ဳိးစံုတပ္ဆင္ထားသည္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လွ်ပ္စစ္ စနစ္တြင္ D.C လွ်ပ္စစ္စနစ္ကို အသံုးျပဳထားၿပီး ယာဥ္တစ္စီးလံုးတြင္လိုအပ္ေသာ၊ လွ်ပ္္စစ္ပါဝါေထာက္ပံ့ေရးတာဝန္ကို Alternator ကေဆာင္ရြက္ေပးသည္။

 

ကားဘက္ထရီသည္ ကားအင္ဂ်င္စက္စတင္ႏိႈးေပးရန္အတြက္သာ လွ်ပ္စစ္ပါဝါ အလံုအေလာက္ေထာက္ပံ့ႏုိင္ေသာ္လည္း ကားေမာင္းႏွင္သြားလာေနစဥ္တစ္ေလွ်ာက္လံုးဆက္လက္လိုအပ္ေသာ Power Supply တာဝန္ကို ခ်ာဂ်င္အားသြင္းစနစ္ (Charging System) ကသာေဆာင္ရြက္ပါသည္။

 

ကားဘက္ထရီတစ္လံုးတြင္ သိုေလွာင္ထိန္းသိမ္းထားေသာ စြမ္းအင္ပမာဏသည္ ေခတၱခဏသာအသံုးခံၿပီး အခ်ိန္ျပည့္ စြမ္းအားျပည့္အသံုးျပဳႏိုင္ရန္ Generator မွ လွ်ပ္စစ္ပါဝါထုတ္လုပ္ေပးရသည္။ လွ်ပ္စစ္ပါဝါထုတ္လုပ္ျခင္း (Generation) တာဝန္ကို Alternator ကေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ကားဘက္ထရီႏွင့္ ကားတစ္စီးလံုးလွ်ပ္စစ္ပါဝါလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ထုတ္လုပ္ ေပးသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ကားဘက္ထရီကို အားျပန္သြင္းေပးျခင္းျဖစ္သည္။ ကားတစ္စီးေရြ႕လ်ားေမာင္းႏွင္ေနစဥ္ လွ်ပ္စစ္ အသံုးေဆာင္ပစၥည္းမ်ား၊ ကားမီးမ်ား၊ ေလေအးေပးစက္ Fan မ်ား၊ အျခားပါဝါသံုးေမာ္တာမ်ား၊ ကားေအာ္ဒီယိုပစၥည္းမ်ားအားလံုး အတြက္ လွ်ပ္စစ္ပါဝါလိုအပ္သည္။ လိုအပ္ေသာ လွ်ပ္စစ္ပါဝါစြမ္းအင္ကို Alternator မွ တည္ၿငိမ္စြာထုတ္လုပ္ေပးရန္ စနစ္တစ္ခုလိုအပ္သည္။ ထိုစနစ္ကို Charging System ဟုေခၚဆိုသည္။

 

ခ်ာဂ်င္အားသြင္းစနစ္၏ အဓိကလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားမွာ

-ကားတစ္စီးလံုး၏ (Electrical Load) လွ်ပ္စစ္ဝန္အားလိုအပ္ခ်က္ကို အခ်ိန္ႏွင့္တစ္ေျပးညီတည္ၿငိမ္စြာေထာက္ပံ့ေပးရန္

-လွ်ပ္စစ္သံုးစြဲမႈအေျခအေနအမ်ဳိးမ်ဳိးတြင္ ကားဘက္ထရီႏွင့္ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းမ်ားအားလံုးအတြက္ လိုအပ္ေသာ Current ကို ေထာက္ပံ့ေပးရန္

- ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လွ်ပ္စစ္စနစ္တစ္ခုလံုး၏ ဗို႔အားတည္ၿငိမ္မႈရရွိေစရန္

- ေမာ္ေတာ္ယာဥ္တစ္စီးလံုးအတြက္ ေန႔အခ်ိန္၊ ညအခ်ိန္မ်ားတြင္ လိုအပ္ေသာ လွ်ပ္စစ္ Full Load ပါဝါထုတ္လုပ္ေပးရန္။

 

သင့္ကားဒက္ရွ္ဘုတ္တြင္ ကားေသာ့ဖြင့္လိုက္ပါက ဘက္ထရီပံု Icon ခ်ာဂ်င္သတိေပးမီးနီလင္းေနမည္။ ကားစက္ႏိႈးၿပီး အင္ဂ်င္စက္လည္ပတ္သြားလွ်င္ ပန္ကာႀကိဳးဆြဲအားေၾကာင့္ Alternator ပါလိုက္လည္ၿပီး ဘက္ထရီသို႔အားဝင္ ပါက ခ်ာဂ်င္မီးၿငိမ္းသြားမည္။ အကယ္၍ ကားေမာင္းေနစဥ္ဘက္ထရီခ်ာဂ်င္မီး႐ုတ္တရက္မီးလင္းပါကလည္း ခ်ာဂ်င္အားသြင္း စနစ္တြင္ ခြၽတ္ယြင္းခ်က္အျပစ္တစ္ခုခုရွိေနသည္ဟု သတိေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။

 

ခ်ာဂ်င္သတိေပးမီးလင္းလာျခင္းကို သတိမထားဘဲ ကားဆက္ေမာင္းေနပါက ဘက္ထရီတြင္ သိုေလွာင္ထားေသာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားပမာဏတျဖည္းျဖည္းေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းလာမည္။ ေနာက္ဆံုးဘက္ထရီအား အလြန္နည္းသြားၿပီး ကားစက္ပါ ရပ္သြားမည္။ ညအခ်ိန္ခ်ာဂ်င္မဝင္ပါက ခရီးဆက္သြား၍မရပါ။ ဘက္ထရီခ်ာဂ်င္မဝင္ဘဲ ကားမီးႀကီးႏွင့္ Air-con သံုး၍မရပါ။ အေတြ႕အႀကံဳရွိေသာ ယာဥ္ေမာင္းမ်ားသည္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လွ်ပ္စစ္အေၿခခံသေဘာတရားမ်ားကို နားလည္ၾကသည္။ မ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္မ်ား ကားေမာင္းသင္ေလ့က်င့္လွ်င္ ကားပညာအေျခခံႏွင့္ လွ်ပ္စစ္အေျခခံမ်ားကိုလည္း ေလ့လာထားသင့္ သည္။ သေဘာတရားမ်ားကို သိရွိနားလည္ထားျခင္းျဖင့္ သင့္ကားအခ်ိန္မွန္ Maintenance လုပ္ရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုလည္း အလြယ္တကူသေဘာေပါက္ႏုိင္သည္။

 

ကားတစ္စီး၏ ခ်ာဂ်င္အားသြင္းစနစ္တြင္ ဒိုင္နမို(သို႔မဟုတ္) Alternator ၊ လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္း Current ႏွင့္ ဗို႔အားကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏုိင္ေသာ Regulator ၊ ကားဘက္ထရီ၊ ကားေသာ့အံု Ignition Switch ၊ ဝါယာရိန္းစနစ္ႏွင့္ ခ်ာဂ်င္ သတိေပးမီး Charging Pilot Lamp တို႔ပါဝင္သည္။ ေခတ္ေဟာင္းကားမ်ားတြင္ ဒိုင္နမိုကိုသံုးခဲ့ၾကသည္။ ယေန႔ေခတ္ေပၚကားမ်ားတြင္ လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္စြမ္းအားေကာင္းေသာ Alternator ကို အသံုးျပဳသည္။ ေခတ္ေဟာင္းဒိုင္နမိုမ်ားသည္ အင္ဂ်င္ Slow လည္ပတ္ခ်ိန္တြင္ လွ်ပ္စစ္ပါဝါထုတ္လုပ္စြမ္းအင္က်ဆင္းသည္။ Alternator မ်ားက စက္ေႏွးလည္ပတ္ေနခ်ိန္တြင္လည္း ဘက္ထရီကိုအားသြင္းႏိုင္သည္။ ပို၍အားသာခ်က္မ်ားရွိေသာေၾကာင့္ ယေန႔ေခတ္တြင္ Alternator ကိုသာသံုးလာၾကသည္။

 

Alternator မွထုတ္ေပးေသာလွ်ပ္စစ္သည္ A.C လွ်ပ္စစ္ျဖစ္သည္။ ကားတြင္သံုးေသာလွ်ပ္စစ္မွာ D.C အမ်ဳိးအစားျဖစ္သည္။ A.C ကို D.C အျဖစ္ေျပာင္းသြားေစရန္ ဒိုင္အုပ္ (diodes) မ်ားက ေဆာင္ရြက္ေပးသည္။ ကားသံုး Alternator မ်ားကို 12 Volt ႏွင့္ 24 Volt ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးထုတ္လုပ္ သည္။ ထရပ္ကားႀကီးမ်ား၊ ဘတ္စ္ကားႀကီးမ်ားတြင္ 24 Volt စနစ္သံုးသည္။ Alternator ကို အင္ဂ်င္ေပၚတြင္ ခိုင္ၿမဲစြာတပ္ဆင္အထုိင္ခ်ထားသည္။ Alternator ပူလီကို ပန္ကာႀကိဳး (v-Belt) ျဖင့္ဆြဲလွည့္သည္။ အင္ဂ်င္ပူလီလည္လွ်င္ Alternator ပူလီလည္ၿပီး လွ်ပ္စစ္ပါဝင္ထုတ္လုပ္ႏုိင္သည္။ အခ်ဳိ႕ေသာကားမ်ားတြင္ ပန္ကာႀကိဳးေလ်ာ့လြန္းေနပါက ႀကိဳးေခ်ာင္ၿပီး Alternator လည္အားက်ဆင္းသည္။ ခ်ာဂ်င္ဝင္အားမေကာင္းျဖစ္တတ္သည္။ ပန္ကာႀကိဳးျပတ္ထြက္သြားလွ်င္ Alternator မလည္ေတာ့ဘဲ ခ်ာဂ်င္သတိေပးမီးလင္းလာမည္။

 

သင့္ကားေပၚတက္၍ ကားစတင္ေမာင္းရန္ စက္ႏိႈးရမည္။ ကားေသာ့ဖြင့္လိုက္ပါက Ignition မီးေပးစနစ္ႏွင့္ ဒိုင္နမိုသို႔ မီးေရာက္သြားၿပီး ကားဒတ္ရွ္ဘုတ္တြင္ ဘက္ထရီခ်ာဂ်င္မီး၊ အင္ဂ်င္ဝိုင္မီးမ်ားလင္းေနမည္။ ကားေသာ့ကို ေနာက္တစ္ဆင့္လွည့္ လိုက္ပါက စက္ႏိႈးေမာ္တာဆြဲသျဖင့္ အင္ဂ်င္စက္ႏိုးသြားမည္။ ကားစက္ႏိုးသြားသည္ႏွင့္ အခ်ိန္စကၠန္႔ပိုင္းအတြင္းမွာပင္ ဘက္ထရီခ်ာဂ်င္မီးႏွင့္ အင္ဂ်င္ဝိုင္မီးမ်ားၿငိမ္းသြားမည္။ အကယ္၍ ခ်ာဂ်င္မီးနီမၿငိမ္းပါက ဘက္ထရီသို႔အားမဝင္ေၾကာင္း Altermator အလုပ္မလုပ္ေၾကာင္း အခ်က္ျပျခင္းျဖစ္သည္။ ခ်ာဂ်င္စနစ္အလုပ္မလုပ္ေသာ ခြၽတ္ယြင္းခ်က္ျပႆနာမ်ားကို ရွာေဖြစစ္ေဆးျပဳျပင္ရမည္။

 

ခ်ာဂ်င္အားသြင္းစနစ္တြင္ ဒုိင္နမိုမွ မီးထြက္အားအနည္း၊ အမ်ားကို ကတ္ေတာက္(cut out) ေခၚ Regulator I.C က ထိန္းခ်ဳပ္သည္။ ကားတစ္စီးသံုးေသာ လွ်ပ္စစ္ဝန္အား(Electrical Load) မ်ားအေပၚမူတည္ၿပီး Alternator မွ လိုအပ္ေသာ လွ်ပ္စစ္မီးေၾကာင္း(current) သာထြက္ရန္ Regulator I.C က ထိန္းခ်ဳပ္ေပးသည္ ဘက္ထရီကိုအားျပန္သြင္းရာတြင္လည္း Overcharging ျဖစ္ပါက ဘက္ထရီအိုးပြက္ပြက္ဆူလာၿပီး ဘဲဥပုပ္နံ႔ကဲ့သို႔စူးရွေသာအနံ႔ထြက္သည္။ ဘက္ထရီ Overcharging ဖစ္ျခင္းသည္ ဘက္ထရီသက္တမ္းကိုတိုေစသည္။ ဘက္ထရီပ်က္စီးေစေသာအေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။

 

Alternator သည္ အင္ဂ်င္လည္ပတ္မႈစက္မႈစြမ္းအင္ကို လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးေသာအရာျဖစ္သည္။ လွ်ပ္စစ္အေျခခံသေဘာတရားမွာ သံလုိက္စက္ကြင္းတစ္ခုအတြင္းသို႔ ဝါယာကြိဳင္တစ္ခုျဖတ္သန္းသြားပါက ထိုဝါယာတြင္ လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္ေပၚလာသည္။ ထိုသေဘာတရားကို အေျခခံ႐ူပေဗဒ (Physic) ကသာ လွ်ပ္စစ္သီအိုရီအခန္းမ်ား တြင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔သင္ၾကားခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါသည္။ Alternator တြင္ သံလုိက္စက္ကြင္းကေရြ႕လ်ားၿပီး Stator ကြိဳင္က ရပ္တည္ ေနသည္။ လွ်ပ္စစ္အေျခခံသေဘာတရားအရ သံလုိက္စက္ကြင္းတစ္ခုကို ဝါယာကြိဳင္ေခြမ်ားအဆက္မျပတ္လည္ပတ္ေစပါက လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းအားေကာင္းေကာင္းျဖစ္ေပၚလာၿပီး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ထြက္လာမည္။ Alternator တြင္ Stator Coil က အျပင္ဘက္တြင္တည္ရွိၿပီး Rotor ကလည္ပတ္သည္။ Rotor သည္ ဝါယာကြိဳင္ပတ္ထားေသာ လွ်ပ္စစ္သံလုိက္တံုးျဖစ္သည္။

 

ကားေသာ့အံု Ignition Switch ဖြင့္လိုက္ပါ။ ဘက္ထရီမွ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္သည္ Rotor Coil သို႔ေရာက္ၿပီး လွ်ပ္စစ္သံလိုက္ျဖစ္သြား သည္။ Rotor သည္ Iron Core ႏွစ္ျခမ္းကို လက္ယွက္ထိုးမ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ထားသျဖင့္ သံလုိက္ဝင္႐ိုးစြန္း South Pole ႏွင့္ North Pole တို႔ျဖစ္ေပၚသည္။ Rotor လည္ပါက သံလိုက္ဝင္ ႐ိုးစြန္း(S) ႏွင့္ (N) တို႔သည္ တစ္လွည့္စီေျပာင္းၿပီး Stator ကြိဳင္ကိုျဖတ္သန္းသည္။ ထိုသံလိုက္စက္ကြင္းမ်ားျဖတ္သန္းမႈစြမ္းအားေၾကာင့္ Stator Coil တြင္လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္း ျဖစ္ေပၚလာသည္။ (S) ႏွင့္ (N) တစ္လွည့္စီျဖစ္၍ ကြိဳင္တြင္ျဖစ္ေပၚေသာ လွ်ပ္စစ္သည္ A.C ေခၚျပန္လွန္လွ်ပ္စစ္ျဖစ္သည္။ A.C ကို ဒိုင္အုပ္မ်ားက D.C လွ်ပ္စစ္ျဖစ္သြားေအာင္ေျပာင္းေပးသည္။

 

Alternator တစ္လံုးတြင္ Rotor ကြိဳင္သို႔ဝင္ေသာ D.C လွ်ပ္စစ္ပမာဏအနည္းအမ်ားေပၚမူတည္၍ သံလုိက္စက္ ကြင္းျပင္းအားကြာျခားသည္။ သံလုိက္ျပင္းအားမ်ားပါက Stator oil မွထုတ္ေပးေသာ လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္း ပမာဏမ်ားမည္။ ကားတစ္စီးတြင္ လိုအပ္ခ်က္အရသာ Alternator ထုတ္လုပ္ႏုိင္ရန္ I.C Regulator ကထိန္းခ်ဳပ္ေပးသည္။

 

I.C Rugulator ပံုမွန္အလုပ္မလုပ္ပါက Alternator မွ မီးထြက္မမွန္ပါ။ Alternator တြင္ A.C မွ D.C ေျပာင္းေပးေသာ ဒိုင္အုပ္အတြဲ ၂ တြဲပါသည္။ ဒိုင္အုပ္တစ္တြဲလွ်င္ ၃ လံုးပါၿပီး Positive ၃ လံုးႏွင့္ Negative တြင္ ၃ လံုး အားလံုးေပါင္းပါက ဒိုင္အုပ္ ၆ လံုးပါသည္။ ဒိုင္အုပ္တစ္လံုးမေကာင္းပါက Alternator မွ မီးထြက္မမွန္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ Rotor ကြိဳင္ကို လွ်ပ္စစ္ေပးရန္ ေၾကးကြင္း Slip Ring ၂ ကြင္းရွိသည္။ ကာဗြန္ဘရက္ႏွင့္ အၿမဲထိေတြ႕ၿပီး လႊတ္ေပးေနသည္။ ၾကာလာလွ်င္ ကာဗြန္တို၍ စားသြားၿပီး Rotor ကြိဳင္သို႔ မီးမဝင္ႏုိင္ပါက သံလိုက္မျဖစ္ေတာ့ပါ။

 

Rotor ဝင္႐ိုးကို Ball Bearing ၂ လံုးေပၚတြင္ထိုင္ထားသည္။ ပန္ကာႀကိဳးတင္းအားမ်ားလြန္းပါက ေဘာလ္မ်ားစားၿပီး Rotor သံတံုးႏွင့္ Stator Coil ထုပ္တို႔ ပြတ္တိုက္မိတတ္သည္။ ကြိဳင္ေပါက္ၿပဲသြားပါက ဝါယာေရွာ့ခ္ျဖစ္ၿပီး မီးထြက္ႏုိင္ေတာ့ပါ။

 

Alternator တစ္လံုးသည္ ၂ ႏွစ္၊ ၃ ႏွစ္အသံုးခံေသာ္လည္း ဆားဗစ္စင္လုပ္ေပးရသည္။ ကာဗြန္စားၿပီးတိုဝင္ေနျခင္း၊ ေၾကးကြင္းစားျခင္း၊ Rotor ကြိဳင္ေဘာ္ဒီ Earth မိျခင္း၊ ဒိုင္အုပ္ေလာင္ျခင္း၊ ေဘာလ္စားျခင္း၊ I.C Regulator မေကာင္းျခင္း စေသာ ခြၽတ္ယြင္းမႈျပႆနာမ်ားသည္ Alternator တစ္လံုးျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေသာ ျပႆနာမ်ားျဖစ္သည္။ ဘက္ထရီခ်ာဂ်င္ မဝင္လွ်င္ Alternator ႏွင့္ ခ်ာဂ်င္အားသြင္းစနစ္ကို စစ္ေဆးရပါသည္။ ကြၽမ္းက်င္ေသာ ဒိုင္နမိုေမာ္တာဝါယာရိန္းဆာဗစ္ဆိုင္ တြင္ သင့္ကားကို ျပသျပဳျပင္ပါ။

 

 

Credit-ခ႐ူဇာ (Auto-Trade)

Read times
Rate this item
(3 votes)